Үйл явдал
Зээлийн гэрээний үүргийг хангуулах эд хөрөнгийг өмчлөлд шилжүүлэх гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцуулах маргаан. Зээлдэгч нь зээл олгох гэрээний дагавар хэлцэл болох фидуцийн гэрээ байгуулсан тул түүнийг хууль бус хэлцэл гэж үзэн, хариуцагч байгууллагаас гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцохыг шаардсан.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Зээл олгох эрх бүхий байгууллага нь фидуцийн гэрээ байгуулах эрхгүй, зөвхөн эд хөрөнгийг барьцаалан зээлдэгчээс мөнгөний үүргийг хангуулах эрхтэй тул энэ нь хууль зөрчсөн хэлцэл болно гэж үзсэн.
- Хариуцагч: Талууд гэрээний агуулгыг өөрсдөө тодорхойлох эрх чөлөөтэй тул зээлийн үүргийг хангуулах арга замаар фидуцийн гэрээ байгуулсан нь хууль зөрчсөн хэлцэл биш гэж үзсэн.
Шийдвэр ба үндэслэл
Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. Гэрээний талууд Иргэний хууль 189.1-д заасан гэрээг чөлөөтэй байгуулах эрхийн хүрээнд үүргийн гүйцэтгэлийг хангах арга замаа сонгосон тул энэ нь Иргэний хууль 1.2-т заасан гэрээний эрх чөлөөний зарчимтай нийцэж байгаа тул хууль зөрчсөн хэлцэл гэж үзэх үндэслэлгүй юм. Банк, зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх эрх бүхий байгууллагад фидуцийн гэрээ байгуулахыг хориглосон хууль зүйн зохицуулалт байхгүй тул энэ нь хүчин төгөлдөр бус хэлцэл биш юм.
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Гэрээний талууд үүргийн гүйцэтгэлийг хангах арга замаа өөрсдөө тодорхойлох эрхтэй тул энэ нь гэрээний эрх чөлөөний зарчимтай нийцэж байгаа (Иргэний хууль 189.1, 1.2).
- Фидуцийн гэрээ байгуулахыг хориглосон хууль байхгүй тул энэ нь хууль зөрчсөн хэлцэл биш (Иргэний хууль 56.1.1).
- Зээлийн үүргийг хангуулахын тулд эд хөрөнгийг өмчлөлд шилжүүлэх гэрээ байгуулах нь Иргэний хууль 231-д заасан үүргийн гүйцэтгэлийг хангах аргуудын нэг юм.