Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Ялтан Б.М-ыг хорих ялаас хугацаанаас өмнө суллаж, хяналт тогтоох тухай прокурорын дүгнэлтийг анхан шатны шүүх хангасан боловч давж заалдах шатны шүүх хүчингүй болгож, Б.М-ыг буцаан хорьсон.
• Нэхэмжлэгч: Б.М болон өмгөөлөгч Б.Болдбаатар нар. Давж заалдах шатны шүүх Эрүүгийн хуулийн 6.12.1.2 дахь хэсгийг буруу тайлбарлаж, оногдуулсан ял болон Ерөнхийлөгчийн уучлал үзүүлсэн ялын хугацааг тооцсон нь хууль хэрэглээний зөрүү үүсгэсэн тул магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн захирамжийг хэвээр үлдээхийг хүссэн.
• Хариуцагч: Прокурор О.Сарангэрэл. Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал хууль зүйн үндэслэлтэй, учир нь анхан шатны шүүх ялтан Б.М-ын биеэр эдэлсэн ялын хувь хэмжээг буруу тооцсон. Гэсэн хэдий ч давж заалдах шатны шүүх "эдлээгүй үлдсэн ялын 25 хувийг хасаж, үлдсэн 9 жил 9 хоногийг биеэр эдэлбэл зохих ял" гэж дүгнэсэн нь хуулийн зохицуулалттай нийцэхгүй байна.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2023-09-13, Дугаар: 59
• Шийдвэр: Б.М-ыг эдлээгүй үлдсэн 3 жил 1 сар 6 хоногийн хорих ялаас хугацаанаас өмнө суллаж, мөн хугацаагаар хяналт тогтоосон.
• Үндэслэл: Эрүүгийн хуулийн 6.12.1.2 дахь хэсэгт заасан шаардлагыг хангасан гэж үзэж, түүний биеэр эдэлсэн, шагналын, Ерөнхийлөгчийн зарлигаар уучилсан ялын хугацааг нэгтгэн нийт 7 жил 10 сар 24 хоногийн хорих ялыг эдэлсэн гэж тооцсон.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2023-10-26, Дугаар: 51
• Гомдлол гаргагч: Прокурор
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх Б.М-ын ял эдэлсэн хугацааг буруу тооцсон.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шүүгчийн захирамжийг хүчингүй болгож, Б.М-ыг нэн даруй буцаан хорьсон.
• Үндэслэл: Ерөнхийлөгчийн уучлал үзүүлсэн ялыг анх оногдуулсан ялаас хасаж тооцох ёстой бөгөөд ингэж тооцоход Б.М нь хорих ялын гуравны хоёрыг эдэлсэн байх хуулийн шаардлагыг хангаагүй байна.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2023-12-03, Дугаар: 210/МА2023/00515
• Гомдлол гаргагч: Ялтан Б.М болон түүний өмгөөлөгч Б.Болдбаатар
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэж, оногдуулсан ял болон Ерөнхийлөгчийн уучлал үзүүлсэн ялын хугацааны тооцоонд зөрүү үүсгэсэн нь ялтны эрх зүйн байдлыг дордуулсан.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, ялтан Б.М болон түүний өмгөөлөгч Б.Болдбаатар нарын гаргасан гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Ерөнхийлөгчийн уучлал нь Үндсэн хуулиар олгогдсон бүрэн эрхийн хүрээнд гарсан зарлиг бөгөөд ялтны эдлэх ялыг хөнгөрүүлэх зорилготой.
• Эрүүгийн хуулийн 6.14 дүгээр зүйлд заасан "эдлэх ял"-аас бүрэн болон хэсэгчлэн чөлөөлөхөөр зохицуулсан нь шүүхээс оногдуулсан ялын хэмжээг өөрчлөх эрх зүйн үндэслэл болохгүй.
• Шүүхээс оногдуулсан ялыг Ерөнхийлөгчийн уучлалтай холбогдуулан багасган өөрчлөх нь Эрүүгийн хуулийн 6.12 дугаар зүйлд заасан хорих ялаас хугацаанаас өмнө суллаж, хяналт тогтооход баримтлах эдэлсэн ялын шалгуур болох "хорих ялын гуравны хоёроос доошгүй хувь"-ийг тодорхойлох үндсэн зарчимтай зөрчилдөхөөр байна.
• Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллага болон прокурорын байгууллага Ерөнхийлөгчийн уучлал үзүүлсэн хорих ялын хугацааг биечлэн эдэлсэн ялд эсхүл эдэлбэл зохих ялаас хасч тооцохдоо алдаа гаргасан.
• Шүүхээс оногдуулсан 11 жилийн хорих ялаас уучлал үзүүлсэн 1 жил 11 сар 21 хоногийг хасаж тооцсон нь буруу бөгөөд ялтан Б.М нь Эрүүгийн хуулийн 6.12.1.2-т заасан "хорих ялын гуравны хоёроос доошгүй хувийг" эдэлсэн байх хуулийн шаардлагыг хангаагүй байна.
• Иймд Б.М-ыг хорих ялаас хугацаанаас өмнө суллаж, хяналт тогтоосон анхан шатны шүүхийн шүүгчийн захирамжийг хүчингүй болгосон давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээх нь зүйтэй.