📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: Д.Ө нь 2022 оны 11 дүгээр сарын 20-ны өдөр Өвөрхангай аймгийн Тарагт сумын нутагт тээврийн хэрэгсэл жолоодон явж байхдаа Замын хөдөлгөөний дүрмийн 12.2, 12.3 дахь заалтуудыг зөрчиж, авто замын хажуу хэсэг рүү онхолдож, зорчигч О.Б-ын эрүүл мэндэд хүнд хохирол учруулсан.
- Нэхэмжлэгч: Прокурор нь Д.Ө-ийн үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн 27.10.2.3-т заасан гэмт хэрэгт холбогдуулан яллах дүгнэлт үйлдэж шүүхэд шилжүүлсэн.
- Хариуцагч: Д.Ө нь Замын хөдөлгөөний дүрмийг зөрчсөнөөс хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол учруулсан гэмт хэрэгт холбогдсон.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Өдөр: 2023-03-21, Дугаар: 59
- Шийдвэр: Д.Ө-ийг гэм буруутайд тооцон, тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг 2 жилээр хасаж, 1 жилийн хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах ял оногдуулж, оршин суух Баянзүрх дүүргийн нутаг дэвсгэрээс явахыг хориглосон.
- Үндэслэл: Эрүүгийн хуулийн 27.10.2.3, 5.5.1, 5.5.3, 5.7.3.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Өдөр: 2023-04-27, Дугаар: 17
- Гомдлол гаргагч: Шүүгдэгч Д.Ө
- Гомдлолын шалтгаан: Шүүгдэгчийн зорчих эрхийг хязгаарлах ялыг Улаанбаатар хотын нутаг дэвсгэрээс явахыг хориглох болгон өөрчлөх.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолын зорчих эрхийг хязгаарлах ялыг Улаанбаатар хотын нутаг дэвсгэрээс явахыг хориглох болгон өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- Үндэслэл: Эрүүгийн хуулийн 5.5.1-д заасан зорчих эрхийг хязгаарлах ялын зорилго, шүүгдэгчийн хувийн байдал, ажил хөдөлмөр эрхлэх боломж.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Өдөр: 2023-06-17, Дугаар:
- Гомдлол гаргагч: Прокурор
- Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх Эрүүгийн хуулийг зөрүүтэй тайлбарлаж хэрэглэсэн тул магадлалыг хүчингүй болгох.
- Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол, магадлалыг тус тус хүчингүй болгосон.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хоёр шатны шүүх зорчих эрхийг хязгаарлах ялын зорилго, уг ялыг хүлээлгэх үндэслэл, журмыг оновчтой тайлбарлан хэрэглээгүй.
- Ялын хүрээ, хязгаарыг оновчгүй тодорхойлж, Монгол Улсын Үндсэн хууль, Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглалд заасан шүүгдэгчийн хөдөлмөрлөх эрхэд шууд нөлөөлөхүйц дүгнэлт хийсэн нь учир дутагдалтай.
- Зорчих эрхийг хязгаарлах ял нь гэмт хэрэг үйлдсэн хүнийг нийгмээс тусгаарлахгүйгээр засарч хүмүүжих боломжийг олгох, гэр бүлээ тэжээн тэтгэх, хохирлыг нөхөн төлүүлэхийн тулд хөдөлмөрлөх эрхийг нь хангах зорилготой.
- Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад шүүгдэгчийн байнга, түр оршин суух хаяг, ажил үйлчилгээ явуулдаг байгууллагын байршил зэрэг ялын хэрэгжилтэд шаардлагатай нөхцөл байдлыг нарийвчлан тогтоох ёстой.
- Шүүгдэгчийн нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн тодорхойлолтоос өөрөөр зорчих эрх хязгаарлах ялын хүрээ хязгаарыг тогтооход шаардлагатай баримт хэрэгт авагдаагүй.
- Хоёр шатны шүүх шүүгдэгчийн хөдөлмөрлөх эрхийг зөрчихөд хүрч болзошгүйг анхаарч үзээгүй, хүний эрх, шударга ёсны зарчимд зөв үнэлэлт өгөөгүй.
- Хяналтын шатны шүүх шүүгдэгчийн зайлшгүй хэрэгцээ, шаардлагад тулгуурлан хөдөлмөрлөх эрхийг тодорхойлж, хязгаарлалтын бүсийг тогтоох боломжтой ч энэ талаарх баримт хэрэгт авагдаагүй тул анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрүүдийг хүчингүй болгох нь зүйтэй.