Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Д.Г, Н.Г, Б.Н, Б.Б нар нь 2019-2020 оны хооронд Төв, Хэнтий, Говьсүмбэр, Сэлэнгэ, Дундговь аймгуудын нутаг дэвсгэрээс 22 удаагийн давтан үйлдлээр "Тоёота Приус" загварын тээврийн хэрэгслийн янданг хулгайлж, 21 иргэн, нэг байгууллагад 17.980.000 төгрөгийн хохирол учруулсан. Д.Г нь 2022 оны 1 сарын 25-нөөс такси үйлчилгээ үзүүлэхдээ алтан бүрмэл, гар утас зэрэг эд зүйлсийг хулгайлан 1.100.000 төгрөгийн хохирол тус тус учруулсан.
• Нэхэмжлэгч: Д.Амаржаргал (Д.Г-ийн өмгөөлөгч) - "2021 оны Өршөөл үзүүлэх тухай хууль үйлчлэх цаг хугацаанд хамаарахгүй хэрэгт өршөөлд хамруулж ялын төрлийг сольсон нь хууль зүйн үндэслэлгүй" гэж гомдол гаргасан.
• Хариуцагч: Улсын ерөнхий прокурорын газрын хяналтын прокурор А.Золзаяа - анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгох, хэргийг дахин хэлэлцүүлэх тухай гомдол гаргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Шийдвэр: Шүүгдэгч Д.Гт 4 жилийн, Н.Н, Б.Бнарыг 3 жил 6 сарын, Н.Год 2 жилийн хорих ял оногдуулж, зорчих эрхийг хязгаарлах ялаар солих, хохирогч нарт гаргуулах.
• Үндэслэл: Эрүүгийн хуулийн 17.1.2.4, 7.5.1, 497.1, 510.1, Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн 7.2.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Гомдлол гаргагч: Д.Амаржаргал (Д.Г-ийн өмгөөлөгч)
• Гомдлолын шалтгаан: "2021 оны Өршөөл үзүүлэх тухай хууль үйлчлэх цаг хугацаанд хамаарахгүй хэрэгт өршөөлд хамруулж ялын төрлийг сольсон нь хууль зүйн үндэслэлгүй" гэж гомдол гаргасан.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг бүхэлд нь хүчингүй болгох, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.
• Үндэслэл: Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.5, 40.8.1.2, 40.8.1.4.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Гомдлол гаргагч: Д.Амаржаргал (Д.Г-ийн өмгөөлөгч)
• Гомдлолын шалтгаан: "Хууль зөрчсөн магадлалыг хүчингүй болгох" тухай хэсэг үндэслэл бүхий боловч шүүгдэгчид ял завшуулсан шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээх хууль зүйн үндэслэлгүй тул гомдлыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгохоор шийдвэрлэлээ.
• Шийдвэр: Дархан-Уул аймгийн эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2023 оны 01 сарын 18-ны өдрийн магадлалыг хүчингүй болгох, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолын 8 дахь заалтын "2021 оны Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн 7.2-т зааснаар Д.Гт оногдуулсан 4 жилийн хорих ялыг зорчих эрхийг хязгаарлах ялаар сольсон" хэсгийг хүчингүй болгох, бусад заалт, хэсгийг хэвээр үлдээх, Д.Г-ийн өмгөөлөгчийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгох.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Хяналтын шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн хэрэглэх ёсгүй хуулийг хэрэглэсэн хэсгийг хүчингүй болгох замаар хуулийн буруу хэрэглээг зөвтгөн засах нь оногдуулсан ялыг хүндрүүлж шүүгдэгчийн эрх зүйн байдлыг дордуулж буй явдал биш бөгөөд харин шүүхийн шийдвэрийн хууль ёсны байх шаардлагыг хангуулж буй нэг хэлбэр болно.
• Шүүгдэгч Д.Гийн ганцаар 2022 оны 01 сарын 25-ны өдөр үйлдсэн хулгайн гэмт хэрэг нь Өршөөл үзүүлэх тухай хууль үйлчлэх цаг хугацаанд хамаарахгүй байтал өршөөлд хамруулж ялын төрлийг сольж шийдвэрлэснийг хууль зүйн үндэслэлгүй гэж үзэв.
• Анхан шатны шүүх ээс шүүгдэгч тус бүрт хуульд заасан төрөл, хэмжээний буюу Эрүүгийн хуулийн 17.1.2.4 дэх хэсэгт заасан хорих ялыг ялгавартайгаар оногдуулсан боловч 2021 оны Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийг хэрэглэхдээ шүүгдэгч Д.Гийн хувьд хэрэглэх ёсгүй хуулийг хэрэглэж хууль хэрэглээний ноцтой алдаа гаргасан байна.
• Хяналтын шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн хэрэглэх ёсгүй хуулийг хэрэглэсэн хэсгийг хүчингүй болгох замаар хуулийн буруу хэрэглээг зөвтгөн засах нь оногдуулсан ялыг хүндрүүлж шүүгдэгчийн эрх зүйн байдлыг дордуулж буй явдал биш бөгөөд харин шүүхийн шийдвэрийн хууль ёсны байх шаардлагыг хангуулж буй нэг хэлбэр болно.