📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: С.Б 2018 оны 06 сарын 13-ны өдөр Баянзүрх дүүргийн 14 дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт иргэн С.А-тэй үл ялих зүйлээс болж маргалдан хөл рүү нь өшиглөн хугалж эрүүл мэндэд нь хүнд хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэгт холбогджээ.
- Нэхэмжлэгч: Улсын Ерөнхий прокурорын газрын ахлах прокурор Г.Гэрэлтуяа - "Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 41.1 дүгээр зүйлийн 1.3-т заасан шинэ нөхцөл байдал илэрч, шүүгдэгчийн эрх зүйн байдлыг дээрдүүлэх хууль зүйн үндэслэл бий болсон байна. Иймд С.Б-д холбогдох хэргийг хянан шийдвэрлэсэн магадлалд өөрчлөлт оруулуулахаар прокурорын дүгнэлт бичив."
- Хариуцагч: С.Б - "Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 10,000 нэгж буюу 10,000,000 төгрөгөөр торгох ял шийтгэж, ялыг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болсноос хойш 3 жилийн хугацаанд хэсэгчлэн төлөхийг даалгаж, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.10 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар С.Б-д шүүхээс оногдуулсан 10,000 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 10,000,000 төгрөгийн торгох ялаас, С.Б-гийн урьд цагдан хоригдсон нийт 63 хоногийн 1 хоногийг 15 нэгжээр тооцож, нийт 945 нэгж буюу 945,000 төгрөгийг торгуулийн ялаас хасаж, 9,055,000 төгрөгөөр тогтоож, хохирогч С.А-эд нийт 1,740,000 төгрөгийг төлсөн болохыг тус тус дурдаж, цаашид гарах эмчилгээний зардал болон гэм хорын хохирлын талаарх нотлох баримтаа хуульд заасны дагуу гэм буруутай этгээдээс иргэний журмаар жич нэхэмжлэх эрхтэй болохыг дурдаж шийдвэрлэсэн байна."
🏛️ АНХАН ШАТ
- Шийдвэр: С.Б-г 10,000,000 төгрөгөөр торгох ял шийтгэж, цагдан хоригдсон 63 хоногийн 1 хоногийг 15 нэгжээр тооцож, нийт 945,000 төгрөгийг торгуулийн ялаас хасаж, 9,055,000 төгрөгөөр тогтоож, хохирогч С.А-эд 1,740,000 төгрөгийг төлсөн болохыг дурдаж шийдвэрлэсэн.
- Үндэслэл: Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэг, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.10 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэг.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Гомдлол гаргагч: С.Б
- Гомдлолын шалтгаан: "Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 41.1 дүгээр зүйлийн 1.3-т заасан шинэ нөхцөл байдал илэрч, шүүгдэгчийн эрх зүйн байдлыг дээрдүүлэх хууль зүйн үндэслэл бий болсон байна."
- Шийдвэр: С.Б-г 2 жил хорих ял шийтгэж, цагдан хоригдсон 63 хоногийг түүний эдлэх ялын хугацаанд оруулан тооцож, шүүгдэгч С.Б-гээс ажилгүй байсан хугацааны цалин 4,610,000 төгрөг гаргуулж, хохирогч С.А-эд олгосон.
- Үндэслэл: Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэг, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.10 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэг, Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1, 505 дугаар зүйлийн 505.1 дэх хэсэг.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Гомдлол гаргагч: Улсын Ерөнхий прокурорын газрын ахлах прокурор Г.Гэрэлтуяа
- Гомдлолын шалтгаан: "Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 41.1 дүгээр зүйлийн 1.3-т заасан шинэ нөхцөл байдал илэрч, шүүгдэгчийн эрх зүйн байдлыг дээрдүүлэх хууль зүйн үндэслэл бий болсон байна."
- Шийдвэр: Баянзүрх дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, С.Б-д оногдуулсан ялыг хүндрүүлж тогтоосон Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн заалт, хэсгүүдийг хүчингүй болгож, түүнийг нэн даруу сулласан.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хяналтын шатны шүүх хуралдаанаас Улсын Ерөнхий прокурорын газрын ахлах прокурор Г.Гэрэлтуяагийн бичсэн дүгнэлтийг хүлээн авч, Баянзүрх дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, С.Б-д оногдуулсан ялыг хүндрүүлж тогтоосон Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн заалт, хэсгүүдийг хүчингүй болгож, түүнийг нэн даруу сулласан.
- Доод шатны шүүхээс оногдуулсан эрүүгийн ял, хариуцлагыг хүндрүүлж болох эрх хэмжээг олгосон Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн холбогдох заалтууд Үндсэн хуульд нийцээгүй хэмээн Үндсэн Хуулийн Цэц шийдвэрлэснийг хууль тогтоогч хүлээн зөвшөөрч тухайн заалтуудыг хүчингүй болгосноор урьд гарсан хуулийн хүчин төгөлдөр шийдвэрүүдийн хувьд өмнө дурдсан суурь зарчмыг хэрэгжүүлэх асуудлыг хянан үзвэл зохих нөхцөл, шаардлага үүсчээ.
- Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх хуулийн заалтыг хэрэглэх хязгаар нь тухайн үед хүчин төгөлдөр хуулийн үйлчлэлээр хязгаарлагдах зохицуулалттай тул материаллаг хуулийн хэм хэмжээний нэгэн адил буцаан хэрэглэгдэх ёстой эсэх асуудал нь тухайн хэм хэмжээний мөн чанар, зохицуулалтын онцлогоос хамаарч өөр өөр байдлаар тайлбарлагдаж, хэрэглэгдэж болохыг эрх зүйн онолын хүрээнд хүлээн зөвшөөрдөг байна.
- Үндсэн Хууль зөрчсөн үндэслэлээр тодорхой процессын хэм хэмжээ хүчингүй болсонтой шууд холбоотойгоор эрүүгийн ял, хариуцлагыг хүндрүүлсэн дээд шатны шүүхийн шийдвэр нь эрх зүйн үр дагаврын хувьд хүний эрхийг дордуулсан, хууль ёсны байх зарчимд нийцээгүй шийдвэр болж хувирах тул үүнийг зөвтгөн өөрчлөх нь Үндсэн хууль төдийгүй эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд хүний эрхийг хангахад чиглэсэн олон улсын эрх зүйн нийтээр хүлээн зөвшөөрсөн нийтлэг зарчмууд болох хууль буцаан хэрэглэх “ex post facto” зэрэг зарчмуудын агуулга, үзэл санаанд нийцнэ.
- Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 41.4 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасныг удирдлага болгон хяналтын шатны шүүх хуралдаанаас ТОГТООХ нь: Баянзүрх дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, С.Б-д оногдуулсан ялыг хүндрүүлж тогтоосон Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн заалт, хэсгүүдийг хүчингүй болгож, түүнийг нэн даруу сулласан.