Сүхбаатар аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн дагуу эмнэлгийн чанартай албадлагын арга хэмжээ авах ажиллагааг хэрэг хянан шийдвэрлэх ердийн журмаар хянан шийдвэрлэсэн эсэх тухай маргаан. Өсвөр насны шүүгдэгч нь бусдын эд хөрөнгийг хулгайлах болон эвдэж гэмтээх үйлдлийг үйлдсэн боловч шинжээчийн дүгнэлтээр хэрэг хариуцах чадваргүй байсан тул прокурор эмнэлгийн чанартай албадлагын арга хэмжээ авах санал гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Хэрэг хариуцах чадваргүй байсан тул эмнэлгийн чанартай албадлагын арга хэмжээ авах шаардлагатай.
• Прокурор: Анхан шатны шүүх эмнэлгийн чанартай албадлагын арга хэмжээ авах ажиллагааг тусгай журмын дагуу бус, ердийн журмаар шийтгэх тогтоол гаргаж, хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн тул шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгох ёстой.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх өсвөр насны шүүгдэгчид эмнэлгийн чанартай албадлагын арга хэмжээ авах шийдвэр гаргаж, иргэний хариуцагчаас хохирлыг нөхөн төлүүлэх шийтгэх тогтоол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолтыг хүчингүй болгож, хэргийг прокурорт буцаасан. Учир нь шүүгдэгчийн сэтгэцийн байдал нь өөртөө, эсхүл бусдад аюул учруулах эсэхийг тогтоох дүгнэлт байхгүй байсан тул прокурор эрүүгийн хэрэг үүсгэн яллагдагчаар татаж болохгүй байсан (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 19.1), мөн эмнэлгийн чанартай албадлагын арга хэмжээ авах ажиллагаа нь тусгай журмын дагуу захирамж хэлбэрээр гарах ёстой байсан тул анхан шатны шүүх хуулийг ноцтой зөрчсөн (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 15.8, 19.3).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэмт хэрэг үйлдэх үедээ сэтгэцийн хувьд хэрэг хариуцах чадваргүй байсан яллагдагчийн сэтгэцийн байдал нь өөртөө, эсхүл бусдад аюул учруулах эсэх нь тогтоогдоогүй бол прокурор эрүүгийн хэргийг хэрэгсэхгүй болгох ёстой (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 19.1).
• Гэмт хэрэг үйлдсэний дараа сэтгэцийн эрүүл мэндийн улмаас хэрэг хариуцах чадваргүй нь тогтоогдсон тохиолдолд эмнэлгийн чанартай албадлагын арга хэмжээ авах шийдвэрийг шүүх захирамж хэлбэрээр гаргах ёстой (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 15.8, 19.3).
• Шүүхийн шийдвэр нь хуульд заасан журмыг (шийдвэрийн хэлбэр, ажиллагааны дараалал) хангаагүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн тохиолдолд шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгоно (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 39.5, 39.8).