Үйл явдал
Нийтийн албан тушаалтан албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж бусдад давуу байдал бий болгосон гэх гэмт хэрэгт холбогдсон хэргийн хянан шийдвэрлэх ажиллагааны хууль ёсны байдлыг хангах, шүүх бүрэлдэхүүнийг татгалзан гарах хүсэлтийг зөв шийдвэрлэх эрх зүйн маргаан үүссэн. Анхан шатны шүүхэд шүүгдэгч нар шүүгчдийн төрөл садны холбоо, шүүгчийн татгалзан гарах хүсэлтийг хуульд нийцүүлэн шийдвэрлээгүйгээс шүүх бүрэлдэхүүн хууль бус болсныг маргаж, давж заалдах гомдол гаргасан.
Талуудын байр суурь
- Шүүгдэгч: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн. Үүнд шүүгчдийн татгалзан гарах хүсэлтийг бүрэн шийдвэрлээгүй, Увс аймгийн шүүхийн шүүгчдийн зөвлөгөөний шийдвэр нь Дээд шүүхийн зөвлөгөөний тогтоолтой зөрчилдөж, хууль бус бүрэлдэхүүнээр хэргийг хянан шийдвэрлэсэн зөрчилтэй гэж үзсэн.
- Прокурор: Шүүгдэгчдийг Эрүүгийн хуулийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзэж, ял шийтгэхийг хүссэн.
Шатуудын шийдвэр
Анхан шатны шүүх шүүгдэгчдийг гэм буруутайд тооцож, ял шийтгэсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. Энэ нь шүүгдэгч нарын шүүгч, шүүх бүрэлдэхүүнээс татгалзан гарах хүсэлт бүрэн шийдвэрлэгдээгүй үлдсэн, уг хүсэлт шийдвэрлэгдээгүй байхад хэргийг анхан шатны журмаар хянан шийдвэрлэсэн тул хууль бус бүрэлдэхүүнээр шийдвэр гаргасан гэж дүгнэснээс үүдэлтэй. Мөн Увс аймгийн шүүхийн шүүгчдийн зөвлөгөөнөөс шүүгдэгч нарын гаргасан хүсэлтийн зарим хэсгийг л шийдвэрлэснийг Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 10.4 дүгээр зүйлийн 6 дахь хэсэгт нийцсэн гэж үзэхээргүй байсан тул шийтгэх тогтоолыг бүхэлд нь хүчингүй болгосон.
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Шүүгдэгч нарын шүүгч, шүүх бүрэлдэхүүнээс татгалзан гарах хүсэлт бүрэн шийдвэрлэгдээгүй үлдсэн, уг хүсэлт шийдвэрлэгдээгүй байхад хэргийг анхан шатны журмаар хянан шийдвэрлэсэн нөхцөл байдлыг давж заалдах шатны шүүх хуралдаанаас “хууль бус бүрэлдэхүүнээр шийдвэр гаргасан” гэсэн үндэслэлд хамааруулж дүгнэсэн тул шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг яллагдагчийг шүүхэд шилжүүлэх асуудлыг шийдвэрлэх шатнаас эхлэн дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд хүргүүлсэн (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 39.8 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.1 дэх заалт).
- Увс аймгийн шүүхийн шүүгчдийн зөвлөгөөнөөс шүүгдэгч нарын гаргасан хүсэлтийн зарим хэсгийг шийдвэрлэснийг Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 10.4 дүгээр зүйлийн 6 дахь хэсэгт нийцсэн гэж үзэхээргүй байсан тул шүүгдэгч нарын гаргасан хүсэлтийг бүрэн шийдвэрлүүлэх үүрэгтэй байсан (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 10.4 дүгээр зүйлийн 6 дахь хэсэг).
- Шүүгдэгч нарын 2023 оны 8 дугаар сарын 15-ны өдөр гаргасан хүсэлтийн үндэслэл нь шүүгчийн татгалзан гарах тухай хүсэлтийн үндэслэлтэй агуулгын хувьд ижилхэн боловч анхан шатны шүүхийн Ерөнхий шүүгчийн захирамжаар шүүгчийн татгалзан гарах тухай хүсэлтийг шийдвэрлэсэн байдал нь шүүгдэгч нарын дээрх хүсэлтийг шийдвэрлэгдээгүй үлдсэн нөхцөл байдлыг зөвтгөх үндэслэл болохгүй гэж үзсэн (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 10.4 дүгээр зүйлийн 6 дахь хэсэг).