Дорноговь аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Шүүхээс иргэний нэхэмжлэл гаргаагүй байхад сэтгэцийн гэм хор учирсан гэж үзэн төлбөр тооцох нь хууль бус гэх маргаантай. Шүүгдэгч нар хохирогч нарын биед хөнгөн хохирол санаатайгаар гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзэн торгох ял тооцож, мөн сэтгэцийн гэм хор учирсан гэж үзэн иргэний хариуцлага хүлээлгэн мөнгө гаргуулах шийдвэр гаргасан байна.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Гэмт хэргийн нөхцөл байдал, хохирлын хэмжээ, хор уршгийг бүрэн тогтооогүй тул хэрэгсэх шаардлагагүй гэж үзсэн.
• Прокурор: Шүүгдэгч нарыг хөнгөн хохирол учруулах гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзэн яллах дүгнэлт гаргасан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгч нарыг торгох ялаар шийтгэж, сэтгэцийн гэм хор учирсан гэж үзэн мөнгө гаргуулах шийдвэр гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг өөрчилж, сэтгэцийн гэм хор учирсан хэсгийг хүчингүй болгосон, учир нь иргэн өөрийн эрхээ хамгаалуулахын тулд иргэний журмаар нэхэмжлэлийг бичгээр гаргаж, нотлох баримтаа шүүхэд өгөх ёстой байсан тул (Иргэний хууль 497.1, 511.3).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Иргэн өөрийн эрх, эрх чөлөө, хууль ёсны ашиг сонирхлоо зөрчигдсөн гэж үзэж буй этгээд шүүхэд нэхэмжлэл, хүсэлт, гомдол гаргах хэлбэрээр мэдүүлэг өгөх, түүний үндэслэл, шаардлага, нотлох баримтыг шүүхэд гаргаж өгөх ёстой тул шүүх санаачилгаар сэтгэцийн гэм хор учирсан гэж үзэн төлбөр тооцох нь хууль бус (Иргэний хууль 497.1, 511.3).
• Шүүх нь иргэний нэхэмжлэлийг гаргаагүй байхад сэтгэцийн гэм хор учирсан гэж үзэн төлбөр тооцох нь хэргийн бодит байдалд нийцээгүй тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулах шаардлагатай (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 39.9).
• Шүүгдэгч нарын үйлдсэн гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрт тохирсон торгох ялыг тогтоосон нь зөв тул түүнийг хэвээр үлдээх ёстой (Эрүүгийн хууль 11.6).