Чингэлтэй дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийтгэх тогтоол

Үйл явдал

Хүнийг санаатай алсан гэмт хэргийн маргаан. Шүүгдэгч амралтын газарт ажил хамт олноосоо сүүлдэж очиход хохирогч түүн рүү гэнэт дайрч, толгой, нүүр хэсэг рүү хүчтэй цохилт өгсөн. Шүүгдэгч хариу дайралт хийхдээ хохирогчийн зүүн эгэм рүү нударсан үйлдэл хийж, улмаар хохирогч нас барсан.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Өөрийгөө хамгаалсан, аргагүй хамгаалалт хэрэглэсэн тул хэргийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн.
• Прокурор: Шүүгдэгч хохирогчийг санаатай алсан, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 91.1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт холбогдсон гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүгдэгчийг Шинэчлэн найруулсан Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан "Хүнийг алах" гэмт хэрэгт буруутай гэж үзэв. Учир нь шүүгдэгч хохирогчийн хүзүү, толгой орчим цохьсон бөгөөд энэ үйлдэл нь болгоомжгүй, хайхрамжгүй, аргагүй хамгаалалт хэрэглэсэн шинжгүй байсан тул хуулийн дагуу гэмт хэрэгт тооцожээ. Мөн 2002 оны Эрүүгийн хуульд заасан "Хүндрүүлэх нөхцөл байдалгүйгээр хүнийг санаатай алах" гэмт хэрэг нь Шинэчлэн найруулсан Эрүүгийн хуульд заасан "Хүнийг алах" гэмт хэрэг болж хуульчлагдсан, мөн ялыг хөнгөрүүлсэн тул буцаан хэрэглэх зарчмын дагуу шинэ хуулийг хэрэглэв. Хохирогчийн оршуулгын зардлын 21.400.000 төгрөгийг шүүгдэгчээс гаргуулахыг шийдэв. Учир нь энэ дүн нь баримт нотлох баримтын шаардлагыг хангаж байгаа тул Иргэний хуулийн 497.1, 508.1 дэх хэсэгт зааснаар хохирлыг нөхөн төлүүлэх үндэслэлтэй гэж үзжээ. Харин тэжээгчээ алдсаны тэтгэмж, цэргийн албан хаагчийн тэтгэмжийн зөрүүг нэхэмжлэх шаардлагыг хасах шийдвэр гаргасан. Учир нь хохирогчийн төлөөлөгч холбогдох нотлох баримтуудаа шүүхэд гаргаж өгөөгүй, мөн энэ шүүх хуралдаанаар шийдвэрлэх боломжгүй байсан тул иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн дагуу жич нэхэмжлэх эрхтэй болохыг тусгав.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хүнийг алах гэмт хэргийн хувьд хохирогчийн дайралтаас хамгаалах үндэслэлтэй ч, хохирогчийн амь насанд аюултай бус хэсэг рүү (хүзүү, толгой) цохисон үйлдэл нь болгоомжгүй, хайхрамжгүй, аргагүй хамгаалалт хэрэглэсэн шинжгүй гэж үзэгдэх тул гэмт хэрэгт тооцогдоно.
• Хуульд нөхөн засварын хэмжээг баталгаажуулах нотлох баримтгүй болсон тохиолдолд тухайн нэхэмжлэлийг хасах бөгөөд хохирогч нотлох баримтаа бүрдүүлэн жич нэхэмжлэх эрхтэй болохыг тодорхойлсон.
• Шинэчлэн найруулсан хуульд гэмт хэрэг үйлдсэн этгээдийн эрх зүйн байдлыг дээрдүүлсэн, оногдуулах ялыг хөнгөрүүлсэн тохиолдолд буцаан хэрэглэх зарчмыг хэрэглэх бөгөөд эх хуулийн зүйлчилгээг шинэ хуулийн харгалзах заалтаар солих ёстой.