Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Газар эзэмших эрх олгох үйл явцад бусдын бодит эзэмшил, ашиглалттай давхцах эсэхийг шалгахад үүссэн захиргааны маргаан. Нэхэмжлэгч төслийн хүрээнд газар эзэмших эрх олгосон захирамжийг хүчингүй болгож, гэрээ байгуулахыг шаардсан бол хариуцагч байгууллага нь нэхэмжлэгч тухайн газарт амьдардаггүй, төсөл хэрэгжээгүй тул эрх үүсэх үндэслэлгүй гэж үзсэн. Гуравдагч этгээд нь уг газарт урьдчилан оршин сууж, эзэмшиж байсан тул нэхэмжлэгчид газар эзэмшүүлэх эрх зүйн саад учирсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Газар эзэмших эрх олгосон захирамжийг хүчингүй болгож, гэрээ байгуулж гэрчилгээ авахыг шаардсан. Газар нь бусдын эзэмшилд давхцаагүй, хуульд нийцсэн гэж үзсэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн. Нэхэмжлэгч газар дээрээ амьдардаггүй, төсөл хэрэгжээгүй тул эзэмших эрх үүсэхгүй. Гуравдагч этгээд нь тухайн газарт урьдчилан амьдарч байсан бөгөөд кадастрын мэдээлэл давхцаагүй, хуульд заасан шаардлагыг хангасан гэж тайлбарласан.

Шатуудын шийдвэр

Доод шатны шүүхүүд нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь нэхэмжлэгч газар дээрээ амьдардаггүй, төсөл хэрэгжээгүй тул эзэмших эрх үүсэх үндэслэлгүй бөгөөд гуравдагч этгээд нь тухайн газарт урьдчилан оршин сууж, эзэмшиж байсан тул нэхэмжлэгчид газар эзэмшүүлэх эрх зүйн саад учирсан гэж үзсэн. Мөн нэхэмжлэгчээс шаардсан "201 мкв" газартай давхцаагүй боловч тухайн хэмжээний газрыг эзэмшихээр хүсэлт гаргаагүй тул эрх үүсээгүй гэж дүгнэсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хүсэлт гаргасан газар нь бусдын эзэмшиж, ашиглаж байгаа газартай давхцаагүй байх ёстой бөгөөд бодит байдалд бусад этгээд ашиглаж байсан тохиолдолд тухайн этгээдэд түрүүлж эзэмших ашиг сонирхол үүснэ. (Газрын тухай хууль 31.3)
• Иргэнд газар өмчлүүлэх эрх бүхий албан тушаалтанд өргөдөл, эрх бүхий этгээд болохыг нотолсны үндсэн дээр захирамж гаргах бүрэн эрхтэй. (Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хууль 21.1)
• Газрыг зөвхөн эрхийн гэрчилгээгээр, гэрээний үндсэн дээр тодорхой зориулалт, хугацаатайгоор эзэмшүүлдэг бөгөөд газар дээрээ амьдардаггүй, төсөл хэрэгжээгүй тохиолдолд эзэмших эрх үүсэх үндэслэлгүй. (Газрын тухай хууль 27.1)