Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Татварын албаны байцаагчийн актаар ногдуулсан нөхөн татвар, торгууль, алдангийн хууль ёсны байдал, мөн өршөөлийн хуулийн үйлчлэлд хамрагдах эсэхийг маргасан татварын эрх зүйн маргаан. Татвар төлөгч компани нь шатахуунаар төлбөр хийх, зээлийн хүүг зардалд багтаах, өвөлжөөний нөхөн төлбөр, тусгай зөвшөөрлийн эрх борлуулах орлогын тооцоололд татварын албаны үйлдлийг хууль бус гэж үзсэн бол татварын алба нь эдгээр үйлдлүүд нь орлогын албан татварын хуулийн заалтыг зөрчсөн гэж үзэн хариуцлага хүлээлгэсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Татварын албаны актаар ногдуулсан торгууль, алдангийг өршөөлийн хуулийн дагуу чөлөөлүүлэх, нөхөн татварыг бууруулах, мөн эдийн засгийн ил тод байдлыг дэмжих хуулийн дагуу татвараас чөлөөлөх шаардлага тавьсан.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Татвар төлөгчийн үйл ажиллагаа нь орлогын албан татварын хуулийн заалтыг зөрчсөн тул нөхөн татвар, торгууль, алдангийг зөвхөн ногдуулсан бөгөөд өршөөлийн хууль нь зөвхөн нөхөн татварыг чөлөөлдөг боловч торгууль, алдангийг чөлөөлөх үндэслэл болдоггүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нь нэхэмжлэгчийн зарим шаардлагыг хангаж, торгууль, алдангийг багасгасан бол давж заалдах шатны шүүх нь доод шатны шийдвэрийг өөрчилсөн. Улсын дээд шүүх давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэсэгчлэн өөрчилсөн. Шүүх нь нэхэмжлэгчийн өршөөлд хамруулах хүсэлтийн хүрээг нарийвчлан тодорхойлж, доод шатны шүүх нийт төлбөрөөс буруу хасах, буруу тооцох алдаа гаргасныг засаж, зөвхөн маргаантай хэсэгт хамаарах торгууль, алдангийг л өршөөлд хамруулах ёстойг тодорхойлсон. Мөн татварын албаны актаар ногдуулсан төлбөрийн хэмжээг хуульд нийцүүлэн бууруулсан.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Өршөөлийн хуулийн дагуу татвар төлөгчийг торгууль, алданги, хүү төлөх хариуцлагаас чөлөөлөх нь зөв байх бөгөөд энэ нь татварын албаны актаар тогтоосон төлбөрөөс чөлөөлөх үндэслэл болдог. (Өршөөлийн хууль 4.3, 10.3)
• Татварын албаны байцаагч нь татвар суутгах аргачлалыг зөрссөн тохиолдолд зөвхөн нөхөн татварыг нөхөн төлүүлэх ёстой бөгөөд татвар төлөгчид ногдуулах хариуцлагыг (торгууль, алданги) ногдуулах нь үндэслэлгүй байдаг. (Татварын ерөнхий хууль 29.1.5, 74.1)
• Эдийн засгийн ил тод байдлыг дэмжих хуулийн дагуу татвараас чөлөөлөх эсэхийг шийдвэрлэх эрх нь шүүхэд биш, харин захиргааны байгууллагад хамаарах бөгөөд шүүх ийм шаардлагыг хүлээн авах эрхгүй. (Захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 34.1.1)