Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Татвар төлөгч хувьцаа борлуулсан орлогоос ногдох нөхөн татвараас "Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн" хүрээнд чөлөөлөгдөх эрх зүйн үндэслэл байгаа эсэх, мөн татварын актыг эс зөвшөөрсөн учраас хүчин төгөлдөр болоогүй тул хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан гэж үзсэн маргаан. Татварын алба татвар төлөгчөөс нөхөн татвар, торгууль, алданги ногдуулсан бөгөөд доод шатны шүүхүүд эдгээр төлбөрүүдийг өршөөн хэлтрүүлсэн боловч дээд шүүх энэхүү шийдвэрийг хэвээр үлдээжээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Татварын улсын байцаагчийн актанд гарын үсэг зураагүй, урьдчилан шийдвэрлэх журмаар маргаан таслах зөвлөлд гомдол гаргасан тул акт хүчин төгөлдөр болоогүй. Иймд татварын өр үүсээгүй бөгөөд хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан тул нөхөн татвараас чөлөөлөгдөх, мөн "Өршөөл үзүүлэх тухай хууль"-ийн дагуу захиргааны зөрчил гаргасан этгээдийг өршөөх ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Татварын улсын байцаагчийн акт нь хяналт шалгалт хийсэн албан тушаалтнуудын баталгаажуулалтаар хүчин төгөлдөр болдог. Нөхөн татвар нь төлөх ёстой байсан үүргийг нөхөн хариуцуулж буй хэрэг тул "Өршөөл үзүүлэх тухай хууль"-ийн зорилго болох захиргааны шийтгэлээс чөлөөлөх агуулганд хамаарахгүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нөхөн татвар, торгууль, алдангийг бүгдийг нь өршөөн хэлтрүүлсэн бол давж заалдах шатны шүүх торгууль, алдангийг өршөөсөн ч нөхөн татвараас чөлөөлөхгүй гэж шийдвэрлэсэн. Улсын дээд шүүх давж заалдах шатны магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэлийг хангахгүй орхив. Учир нь "Өршөөл үзүүлэх тухай хууль" нь захиргааны шийтгэл (торгууль, алданги)-ээс чөлөөлөх зорилготой болохоос төлөх ёстой байсан нөхөн татвараас чөлөөлөх зорилготой биш байсан тул нөхөн татвараас өршөөн хэлтрүүлэх үндэслэлгүй гэж дүгнэв. Мөн татварын акт нь хяналт шалгалт хийсэн албан тушаалтны баталгаажуулалтаар хүчин төгөлдөр болдог тул нэхэмжлэгчийн гарын үсэг зураагүй гэх үндэслэл үгүй гэж үзэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• "Өршөөл үзүүлэх тухай хууль" нь захиргааны зөрчил гаргасан этгээдийг захиргааны шийтгэл (торгууль, алданги)-ээс чөлөөлөх зорилготой болохоос, төлөх ёстой байсан нөхөн татвараас чөлөөлөх зорилготой биш байсан тул нөхөн татвараас өршөөн хэлтрүүлэх үндэслэлгүй гэж дүгнэв (Анхны ардчилсан сонгууль болж байнгын ажиллагаатай парламент байгуулагдсаны 25 жилийн ойг тохиолдуулан өршөөл үзүүлэх тухай хууль 1.1, 4.3).
• Татварын улсын байцаагчийн акт нь татварын хяналт шалгалт хийсэн татварын улсын байцаагч, хэлтэс, тасгийн дарга хянан баталгаажуулж, гарын үсэг зурснаар хүчин төгөлдөр болдог тул нэхэмжлэгч актад гарын үсэг зураагүй байгаа нь тухайн актыг хүчин төгөлдөр болохоос саад болохгүй гэж үзэв (Татварын ерөнхий хууль 34.2).
• Татвар нөхөн ногдуулах хөөн хэлэлцэх хугацаа 5 жил байх бөгөөд татварын улсын байцаагчийн акт гарсан хугацаа нь энэ хугацаанд багтаж байгаа тул хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан гэж үзэх үндэслэлгүй гэж дүгнэв (Татварын ерөнхий хууль 11.1).