📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: З.О нь шүүхээр малчнаар ажилласан хугацаагаа тогтоолгож, нийгмийн даатгалын хэлтсээс тэтгэвэр тогтоолгосон. Гэвч тухайн хугацаанд сургуульд сурч, өөр ажил хийж байсан нь тогтоогдсон тул нийгмийн даатгалын байцаагчийн актаар тэтгэврийг зогсоож, илүү олгосон мөнгийг буцаан төлүүлэхээр шийдвэрлэжээ.
- Нэхэмжлэгч: З.О нь актаар тэтгэвэр зогсоосон нь үндэслэлгүй тул хүчингүй болгуулах, тэтгэврийг нөхөн олгохыг даалгах шаардлага гаргасан.
- Хариуцагч: Ховд аймгийн Нийгмийн даатгалын хэлтсийн улсын байцаагч нар.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Өдөр: 2023-12-28, Дугаар: 125/ШШ2024/0001
- Шийдвэр: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэсэн.
- Үндэслэл: Шүүхээр тогтоогдсон малчнаар ажилласан үйл баримтыг няцаах үндэслэлгүй. Нэхэмжлэгч хуурамч баримт бүрдүүлсэн нь тогтоогдоогүй. Нийгмийн даатгалын байгууллага тэтгэвэр тогтоохдоо бодит нөхцөл байдлыг тогтоох үүргээ бүрэн гүйцэтгэж ажиллаагүй.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Өдөр: 2024-04-09, Дугаар: 221/МА2024/0239
- Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр буруу.
- Шийдвэр: Шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- Үндэслэл: Нэхэмжлэгч нь малчнаар ажилласан гэгдэх хугацааны заримд сургуульд сурч, өөр ажил хийж байсан нь тогтоогдсон. Нэгэн зэрэг өөр өөр газар хөдөлмөр эрхлэх боломжгүй тул хуульд заасан малчны тэтгэвэр тогтоох нөхцөлийг хангаагүй. Хуурамч бичиг баримт бүрдүүлсэн гэх үндэслэлд хамаарна.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Өдөр: 2024-06-24, Дугаар: 224
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч, түүний өмгөөлөгч
- Гомдлолын шалтгаан: Шүүхийн хууль хэрэглээний зөрүүг арилгах, хуулийг Улсын дээд шүүхийн тогтоол, тайлбараас өөрөөр хэрэглэсэн.
- Шийдвэр: Шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж шийдвэрлэсэн.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нийгмийн даатгалын байгууллага 2020 онд тэтгэвэр тогтоохдоо нэхэмжлэгчийг Дархан хотод сургуульд сурч, ажиллаж байсныг тогтоох боломжтой байсан. Гэвч үүргээ гүйцэтгээгүй нь буруутай.
- Захиргааны ерөнхий хуулийн 4.2.8-д заасан "хууль ёсны итгэлийг хамгаалах" зарчмын дагуу захиргааны байгууллага анх гаргасан шийдвэрийнхээ үр дагаврыг өөрөө хүлээх ёстой. Иймээс нэгэнт олгосон тэтгэврийг буцаан шаардах эрхгүй.
- Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 24.3-д зааснаар тэтгэвэр тогтоохдоо өргөдөл, баримт бичгийг хянаж шийдвэрлэх нь захиргааны байгууллагын чиг үүрэг. Энэ нь зөвхөн нэхэмжлэгчийн гаргаж өгсөн баримтаар хязгаарлагдахгүй.
- Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн хөдөлмөрийн дэвтэрт Дархан хотод сурсан, ажилласан бичилт байсныг мэдсэн байх тул нэхэмжлэгчийг "үнэн зөв мэдүүлээгүй, хуурамч баримт бүрдүүлсэн" гэж үзэхгүй.
- Харин нэхэмжлэгч нь Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 4.7.2-т заасан "нийт 20-иос доошгүй жил, үүнээс 12 жил 6 сараас доошгүй жил малчнаар ажиллаж тэтгэврийн даатгалын шимтгэл төлсөн" шаардлагыг хангаагүй. Нэг цаг хугацаанд засаг захиргааны өөр нэгжид ажиллах боломжгүй.
- Малчин, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгчийн тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэх тухай хууль нь тэтгэврийн даатгалын шимтгэлээ тухайн хугацаанд нь төлж чадаагүй малчинд хамаарах ба нэхэмжлэгч нь тухайн хугацаанд малчнаар ажиллаагүй тул нөхөн төлөх боломжгүй.
- Шүүхээр тогтоогдсон үйл баримт нь бодит байдалд өөр байвал захиргааны байгууллага өөрийн алдаатай шийдвэрийг залруулах эрхтэй. Нэхэмжлэгч Дархан хотод сурч, ажиллаж байснаа үгүйсгээгүй тул улсын байцаагч эрх хэмжээгээ хэтрүүлсэн гэж үзэхгүй.
- Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 123.2.3, Шүүхийн тухай хуулийн 25.4-т заасны дагуу хууль хэрэглээний нэгдмэл байдлыг хангах үүднээс шийдвэрийг өөрчлөх үндэслэлтэй.