📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: "О-У" ХХК-ийн ашигт малтмалын ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл бүхий талбайн 78,86% буюу 76,26 гектар талбайг нисэх онгоцны буудлын дэвсгэр нутагт зориулан тусгай хэрэгцээнд авсан нь Засгийн газар хуулиар өөрт нь олгогдоогүй бүрэн эрхийг хэрэгжүүлсэн буюу эрх хэмжээгээ хэтрүүлсэн.
- Нэхэмжлэгч: "О-У" ХХК - Засгийн газрын 2010 оны 140 дүгээр тогтоолын "О-У" ХХК-д холбогдолтой хэсгийг илт хууль бус болохыг тогтоолгох, Монгол Улсын Засгийн газрын 2016 оны 154 дүгээр тогтоолын "О-У" ХХК-д холбогдох хэсгийг хүчингүй болгуулах, MV-011839 тоот ашиглалтын тусгай зөвшөөрлийг ТЭЗҮ-ийн дагуу ашиглаж чадаагүйгээс учирсан хохиролд 889.0 сая.төгрөг гаргуулах.
- Хариуцагч: МУЗГ - Засгийн газрын 2010 оны 140 дүгээр тогтоолын үндэслэл болсон тухайн үеийн хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж байсан 2002 оны Газрын тухай хуулийн 18 дугаар зүйлийн 18.1.2 дахь заалтад "шинжлэх ухаан, технологийн сорилт, туршилт болон байгаль орчин, цаг агаарын төлөв байдлын байнгын ашиглалтын талбай, бүтээгдэхүүн хуваах гэрээний дагуу хайгуулын зориулалтаар ашиглах газрын тосны гэрээт талбай" гэж тодорхойлсон.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Шийдвэр: Нэхэмжлэгчийн шаардлага бүхий нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн.
- Үндэслэл: Газрын тухай хуулийн 16 дугаар зүйлийн 16.1, 18 дугаар зүйлийн 18.1.2, 43 дугаар зүйлийн 43.6-д тус тус заасныг үндэслэж.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт "Газрын тухай хуулийн 16.1.3" гэж өөрчлөн, "43 дугаар зүйлийн 43.6" гэж хасч, шийдвэрийн бусад заалтыг хэвээр үлдээж, "О-У" ХХК-ийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б.Ж-ын гаргасан давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн Тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтын Газрын тухай хуулийн 16 дугаар зүйлийн "16.1, …" гэснийг "16.1.3," гэж өөрчлөн, "…43 дугаар зүйлийн 43.6…" гэснийг хасч, шийдвэрийн бусад заалтыг хэвээр үлдээж, "О-У" ХХК-ийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б.Ж-ын гаргасан давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- Үндэслэл: Газрын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай 2015 оны 07 дугаар сарын 08-ны өдрийн хуулиар Газрын тухай хуулийн 16 дугаар зүйлийн 16.1.13-д "Үндэсний хэмжээний томоохон бүтээн байгуулалт, дэд бүтцийн төсөл, хөтөлбөр хэрэгжүүлэх газар" гэсэн заалтыг нэмж, 18 дугаар зүйлийн 18.1.2-т "энэ хуулийн 16.1.5, 16.1.6, 16.1.7, 16.1.8, 16.1.13. 16.1.14-т заасан зориулалтаар газрыг улсын тусгай хэрэгцээнд авах, гаргах, түүний хэмжээ, зааг, ашиглах журмыг тогтоох, эрх бүхий байгууллагын мэдэлд шилжүүлэх" гэж өөрчлөн найруулсан байдаг.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт "Газрын тухай хуулийн 16.1.3" гэж өөрчлөн, "43 дугаар зүйлийн 43.6" гэж хасч, шийдвэрийн бусад заалтыг хэвээр үлдээж, "О-У" ХХК-ийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б.Ж-ын гаргасан давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисан.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Засгийн газрын 2010 оны 140 дүгээр тогтоол нь Улсын Их Хурлаас 2002 оны 06 дугаар сарын 07-нд батлагдсан "Газрын тухай хууль"-ийн 18 дугаар зүйлийн 18.1.2 дахь заалтыг үндэслэсэн байдаг.
- Засгийн газрын 2010 оны 140 дүгээр тогтоолын үндэслэл болсон тухайн үеийн хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж байсан 2002 оны Газрын тухай хуулийн 18 дугаар зүйлийн 18.1.2 дахь заалтад "энэ хуулийн 16.1.5-16.1.8-д заасан зориулалтаар газрыг улсын тусгай хэрэгцээнд авах, гаргах, түүний хэмжээ, зааг, ашиглах журмыг тогтоох, эрх бүхий байгууллагын мэдэлд шилжүүлэх" гэж газрыг тусгай хэрэгцээнд авах төрийн гүйцэтгэх дээд байгууллагын эрх хэмжээг тогтоохдоо "шинжлэх ухаан, технологийн сорилт, туршилт болон байгаль орчин, цаг агаарын төлөв байдлын байнгын ашиглалтын талбай, бүтээгдэхүүн хуваах гэрээний дагуу хайгуулын зориулалтаар ашиглах газрын тосны гэрээт талбай" гэж тодорхойлсон.
- Газрын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай 2015 оны 07 дугаар сарын 08-ны өдрийн хуулиар Газрын тухай хуулийн 16 дугаар зүйлийн 16.1.13-д "Үндэсний хэмжээний томоохон бүтээн байгуулалт, дэд бүтцийн төсөл, хөтөлбөр хэрэгжүүлэх газар" гэсэн заалтыг нэмж, 18 дугаар зүйлийн 18.1.2-т "энэ хуулийн 16.1.5, 16.1.6, 16.1.7, 16.1.8, 16.1.13. 16.1.14-т заасан зориулалтаар газрыг улсын тусгай хэрэгцээнд авах, гаргах, түүний хэмжээ, зааг, ашиглах журмыг тогтоох, эрх бүхий байгууллагын мэдэлд шилжүүлэх" гэж өөрчлөн найруулсан байдаг.
- "О-У" ХХК нь МV-011839 тоот ашигт малтмалын ашиглалтын тусгай зөвшөөрлийг 2009 оны 3 дугаар сарын 16-ны өдөр авсан бөгөөд ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл гарснаар ашиглалтын үйл ажиллагаа явуулах боломжтой болсон.
- 2013 онд техник эдийн засгийн үндэслэлээ, 2014 онд уулын ажлын төлөвлөгөөгөө батлуулаад байсан. Тус компанийн ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл бүхий талбайг 2010 онд тусгай хэрэгцээнд авсан талаар огт мэдэгдээгүй байдаг. 2014 онд уулын ажлын төлөвлөгөө батлагдсаны дараа Засгийн газрын 2010 оны 140 дүгээр тогтоолоор тусгай зөвшөөрлийн талбайг тусгай хэрэгцээнд авсан талаар олж мэдсэнээр эдгээр ажиллагаа хэрэгжих боломжгүй болсон.
- Нэхэмжлэгч нь анхнаасаа "хууль бус актын улмаас учирсан хохирлоо гаргуулах" агуулгаар маргасан, өөрөөр хэлбэл ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрөлтэй талбайг хариуцагчаас тусгай хэрэгцээнд авсантай холбоотойгоор /хууль ёсны актаар/ "нөхөх олговор" авах асуудлаар маргаагүй тул "Засгийн газар Ашигт малтмалын тухай хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 9.1.13-ын дагуу нөхөх олговор олгохтой холбоотой асуудлыг шийдвэрлэлгүй орхигдуулсан..." гэх түүний хяналтын гомдлыг хангах үндэслэлгүй.