Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Баян-Өлгий аймагт болсон үерийн гамшгийн улмаас иргэд, олон улсын байгууллагуудаас ирүүлсэн хандив, тусламжийн мөнгийг Баян-Өлгийн аймгийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал (ИТХ) хэрхэн хуваарилсан нь маргаан үүсгэсэн.
• Нэхэмжлэгч: Е.Х нарын 11 иргэн. ИТХ-ын 2018 оны 11 дүгээр сарын 12-ны өдрийн 46 дугаар тогтоолын зарим хэсгийг хүчингүй болгож, 1,223,000,000 төгрөгийг ил тод, шударга хуваарилахыг, үйлчилгээний зардалд хуваарилахгүй байхыг, орон гэргүй болсон өрхүүдэд 510,000,000 төгрөгийг бэлэн мөнгөөр тарааж өгөхийг даалгах.
• Хариуцагч: Баян-Өлгийн аймгийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал. Тусламжийн мөнгийг хууль тогтоомжийн дагуу, бүрэн эрхийнхээ хүрээнд хуваарилсан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2019-05-23, Дугаар: 110/ШШ2019/0031
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Гамшгаас хамгаалах тухай хуулийн 21.3, 38.1, 39.1-д заасныг баримтлан, ИТХ-ын тогтоол нь хуульд нийцсэн байна.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2019-08-29, Дугаар: 221/МА2019/0455
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль бус.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
• Үндэслэл: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлтэй байна.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2019-11-06, Дугаар: 210/МА2019/0455
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх Захиргааны ерөнхий хууль, Гамшгаас хамгаалах тухай хууль болон хандив хуваарилах журмыг зөрчиж шийдвэрлэсэн.
• Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн хяналтын гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Казахстан Улсаас ирүүлсэн 400,000 ам.доллар болон бусад хандив, тусламжийн мөнгө нь Төсвийн тухай хуулийн 23.3, 23.10-т зааснаар "төсвийн орлого"-д хамаарна.
• Аймгийн ИТХ нь Төсвийн тухай хуулийн 64.1.3-т заасны дагуу төсвийн гүйцэтгэлийг хэлэлцэн батлах бүрэн эрхтэй. Хандивийн мөнгийг зарцуулах тогтоол гаргасан нь хуульд нийцсэн.
• ИТХ-ын 46 дугаар тогтоолоор 510 сая төгрөгийг иргэдэд бэлэн мөнгөөр тараах биш, орон гэргүй болсон иргэдэд байшин барихаар шийдвэрлэсэн нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 42.1-т заасан захиргааны байгууллагын сонгох эрхийн хүрээнд гарсан шийдвэр.
• Хандивлагч орны хүсэлтийг үл тоомсорлож, зориулалтын бусаар хуваарилсан гэх нэхэмжлэгчийн гомдол үндэслэлгүй. Орон гэргүй иргэдэд байшин барих нь хандивлагчийн хүсэл зоригоос өөр зориулалт биш.
• Төсвийн тухай хуулийн 6.5.3, 6.5.5-д төсвийн ил тод байдлыг хангах зарчмыг заасан боловч ИТХ-ын хуралдаанд иргэдийг биечлэн оролцуулах үүргийг хуулиар захиргааны байгууллагад хариуцуулаагүй. ИТХ-ын төлөөлөгчид иргэдийн эрх ашгийг төлөөлж шийдвэр гаргасан.
• Гамшгаас хамгаалах тухай хуулийн 51.2-т зааснаар орон нутгийн төсөвт гамшгаас хамгаалах зардлыг батлаагүй нь захиргааны байгууллагын буруу боловч энэ нь нэхэмжлэгч нарт давуу эрх олгох үндэслэл биш. ИТХ үүссэн нөхцөл байдалд тохируулан мөнгөн тусламжийг хуваарилсан.