Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Татварын хяналт шалгалт хийх явцад ногдуулсан татвар, шийтгэлийн хуудас болон хөөн хэлэлцэх хугацаа, зөрчлийг шийдвэрлэх журмын хувьд эрх зүйн маргаан үүсэв. Татварын байгууллага татвар төлөгчийн орлогыг нуусан гэх үндэслэлээр хялбаршуулсан журмаар шийтгэл ногдуулсан бол татвар төлөгч нь эрүүгийн хэрэг хэрэгсэхгүй болсон тогтоол, өршөөлийн хууль болон татварын хөөн хэлэлцэх хугацааг харгалзахгүйгээр, мөн нотлох баримт дутуутайгаар шийдвэр гаргасан гэж маргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Татварын байгууллага зөрчлийг хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэх боломжгүй байсан тул зөрчил шалган шийдвэрлэх ажиллагаа явуулж, шинэ акт гаргах хүртэл шийдвэрийг түдгэлзүүлэх ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Зөрчил үйлдэгдсэн нь ил тодорхой, хохирлыг нотлох баримт байгаа тул хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэх боломжтой гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан болон давж заалдах шатны шүүхүүд татварын байгууллагын шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн байна. Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. Учир нь эрүүгийн хэрэг хэрэгсэхгүй болсон тогтоол гарсны дараах цаг хугацааны нөхцөл байдал, татварын хөөн хэлэлцэх хугацаа хэвээр байгаа эсэх, татвар төлөгч татварын үүргээ биелүүлсэн эсэх болон зөрчлийг хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэх боломжтой эсэх тус холбогдох нотлох баримтыг бүрэн цуглуулаагүй тул маргааныг бүрэн шийдвэрлэхэд ач холбогдолтой баримтууд дутуу байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зөрчлийг хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэх боломжтой эсэх нь зөрчил үйлдэгдсэн нь ил тодорхой, хохирлыг нотлох баримт байгаа эсэхээс хамаардаг тул татвар төлөгч зөрчлөө сайн дураараа хүлээн зөвшөөрөөгүй байсан бол хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэх боломжгүй (Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хууль 6.6, 6.7).
• Татварын нөхөн төлбөр ногдуулах хөөн хэлэлцэх хугацааг тодорхойлохын тулд татварын албанаас мэдэгдэх хуудас хэзээ, хэрхэн гардуулсан байсныг тодруулах шаардлагатай (Татварын ерөнхий хууль 11.4, 11.5).
• Зөрчлийг шийдвэрлэхдээ тухайн үед хүчин төгөлдөр үйлчилж байсан хууль тогтоомжийг хэрэглэх ёстой тул 2001-2013 оны татварын харилцааг зохицуулсан хууль тогтоомжийг үндэслэн татвар ногдуулсан эсэхийг тогтоох шаардлагатай (Зөрчлийн тухай хууль 1.4.3).