Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Захиргааны актыг хүчингүй болгох, газар өмчлөх эрх, орц гарцын асуудал. Нэхэмжлэгч нь үл хөдлөх хөрөнгө, газрыг худалдан авахдаа хөрш иргэдийн эзэмшил газрын хил залгаа хэсэг өөрийнх нь эзэмшил гэж ойлгож байсан тул хөрш иргэн өмчлөсөн газрын захирамжийг хүчингүй болгохыг шаардсан. Нэхэмжлэгч нь одоогийн байдлаар орц гарц хаалттай байгаа тул кадастрын зурагт өөрчлөлт оруулж, шинээр гарц нээх шаардлагатай гэж үзэв.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хөрш иргэн өмчлөсөн газар нь нэхэмжлэгчийн орц, гарцыг хаалттай болгож байгаа тул тухайн иргэнд газар өмчлүүлсэн захирамжийг хүчингүй болгох шаардлагатай.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Газар өмчлөх, хуваах үйл явц хууль ёсны дагуу хийгдсэн бөгөөд нэхэмжлэгчийн эрх, ашиг сонирхол хөндөгдөөгүй тул захирамжийг хүчингүй болгох үндэслэлгүй.

Шатуудын шийдвэр

Анхан болон давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон бөгөөд Улсын дээд шүүх нэхэмжлэлийг хангахгүй орхиж, доод шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Учир нь гуравдагч этгээд нь Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуульд заасан журмын дагуу өмчлөх эрхээ авсан тул нэхэмжлэгч өөрөө худалдан авах гэрээ байгуулахдаа тухайн газрын байршлыг хүлээн зөвшөөрч авсан байсан тул өөрөөс нь өмнө бусдад үүссэн өмчлөх эрхийг үгүйсгэх үндэслэлгүй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гуравдагч этгээд нь газрыг анх эзэмшиж эхэлсэнээс хойш хууль ёсны журмын дагуу өмчлөлөө баталгаажуулсан тул захирамж нь Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хууль 20, 21-д нийцсэн гэж дүгнэв.
• Нэхэмжлэгч нь үл хөдлөх хөрөнгийг худалдан авах гэрээ байгуулахдаа тухайн газрын байршил, хэмжээний талаар өөрийн хүсэл зоригийн үндсэн дээр тохиролцож авсан тул худалдан авах гэрээний үр дүнд үүссэн төөрөгдөл нь захиргааны актыг хүчингүй болгох үндэслэл болохгүй.
• Орц гарцын зориулалт, бусдын эзэмшил, ашиглалтад байгаа газрыг ашиглах асуудал нь Газрын тухай хуулиар зохицуулагдах харилцаа тул захиргааны акт хүчингүй болгох асуудал биш юм.