Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Захиргааны байгууллагын газар эзэмших эрх үүсээгүй, хүсэлт гаргаагүй этгээдэд газар өмчлүүлэх тухай захирамж болон гэрчилгээг хууль бус гэж үзэн хүчингүй болгох маргаан. Нэхэмжлэгч нь өөрийн эзэмшил газрыг гуравдагч этгээдэд аман хэлэлцээрийн үндсэн дээр шилжүүлсэн гэж үзэхгүй, харин тухайн этгээд бодит байдал дээр газрыг эзэмшиж, өмчлөх хүсэлт гаргаагүйгээр маргасан. Доод шатны шүүхүүд захиргааны актыг хууль бус гэж үзэн нэхэмжлэлийг хангасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Газар эзэмших эрх үүсээгүй, хүсэлт гаргаагүй этгээдэд олгосон захирамж болон гэрчилгээг хууль бус гэж үзэн хүчингүй болгохыг шаардсан.
• Гуравдагч этгээд: Талуудын хооронд аман хэлэлцээр хийгдэж, газрыг эзэмшиж байгаа тул захиргааны актыг хүчингүй болгох шийдвэр буруу, мөн шүүх иргэдийн хоорондын маргааныг захиргааны хэрэг болгон хянасан гэж эсэргүүцсэн.

Шатуудын шийдвэр

Доод шатны шүүхүүд нэхэмжлэлийг хангаж, захиргааны актыг хүчингүй болгосон. Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, гуравдагч этгээдийн гомдлыг хангахгүй орхисон. Учир нь захиргааны байгууллага нь газар эзэмших эрх үүсээгүй, хүсэлт гаргаагүй этгээдэд газар өмчлүүлэх тухай захирамж гаргасан нь илт хууль бус байсан бөгөөд шүүхүүд нотлох баримтыг зөв үнэлж, хуулийг зөв хэрэглэсэн тул гомдлын "иргэдийн маргааныг захиргааны хэрэг болгосон" гэсэн үндэслэл үгүй болсон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Газар эзэмшигч иргэдийн гэрчилгээг баталгаажуулах зорилготой захирамж нь газар эзэмшигч бус этгээдэд газар өмчлүүлэх тухай шийдвэрийн үндэслэл болохгүй (Газрын тухай хууль 27.1, 27.4, 31.3, 38.2, 61.1).
• Иргэд газар өмчлөх тухай хүсэлт гаргасан, тухайн иргэн газар өмчлөх эрх бүхий этгээд болохыг нотолсны үндсэн дээр захиргааны байгууллага газар өмчлүүлэх тухай захирамж гаргана (Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хууль 21.1).
• Газар эзэмших эрх үүсээгүй этгээдэд газар өмчлүүлэх тухай захирамж гаргах нь бусад этгээдийн эзэмших, ашиглах эрх үүсээгүй байгаа газраас тэргүүн ээлжиг тооцох зарчмыг зөрчсөн (Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хууль 5.1.5.2).