Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Нутгийн өөрөө удирдах байгууллагын эрх хэмжээний зөрчил болон захиргааны актын үндсэн шинж, нэхэмжлэгчийн төлөөлөх эрхийн маргаан. Дүүргийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын Тэргүүлэгчид хорооны Нийтийн Хурлын анхдугаар хуралдааныг зарлах, дарга, тэргүүлэгч, засаг дарга сонгох зэрэг хорооны Тэргүүлэгчдийн чиг үүрэгт хамаарах асуудлыг шийдвэрлэсэн тул нэхэмжлэгч тухайн актуудыг илт хууль бус гэж үзэн шүүхэд хандсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Дүүргийн Тэргүүлэгчид хорооны Тэргүүлэгчдийн эрхэнд халдаж, өөрийн чиг үүрэгт багтгүй асуудлыг шийдвэрлэсэн тул уг тогтоол болон түүний дагуу гарсан бүх шийдвэрийг илт хууль бус гэж тогтоолгохыг хүссэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Хуралдааныг зарлах заалт байхгүй тул тогтоол хууль ёсны, тооллогын комиссын тогтоол нь дотоод чиглэлийн акт бөгөөд захиргааны хэргийн шүүхэд хянан шийдвэрлэх маргаанд хамаарахгүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийн зарим хэсгийг өөрчилж, тооллогын комиссын тогтоолыг захиргааны акт гэж үзэх боломжгүй гэж тогтоосон бол Улсын дээд шүүх энэхүү өөрчлөлтийг хэвээр үлдээв. Учир нь хуралдаан нь бие даасан захиргааны акт биш, харин шийдвэр гаргах процесс тул түүнийг "илт хууль бус" гэж тогтоолгох нэхэмжлэл нь эрх зүйн үр дагавар үүсгэхгүй, иймд захиргааны хэргийн шүүхийн харьяалалд орохгүй гэж үзсэн. Мөн дүүргийн Тэргүүлэгчид хорооны Тэргүүлэгчдийн эрхэнд халдсан нь Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн заалтыг зөрссөн тул дүүргийн Тэргүүлэгчдийн тогтоолыг илт хууль бус гэж үзэх нь зөв байсан.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хуралдаан нь захиргааны актын үндсэн шинжийг агуулахгүй, зөвхөн шийдвэр гаргах ажиллагааны процесс тул хуралдааныг илт хууль бус гэж тогтоолгох нэхэмжлэлийг шүүх хүлээн авахаас татгалзах ёстой (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 54.1.1).
• Дээд шатны нутгийн өөрөө удирдах байгууллага нь доод шатны байгууллагын бүрэн эрхэд хамаарах асуудлыг шийдвэрлэж болохгүй тул дүүргийн Тэргүүлэгчид хорооны Тэргүүлэгчдийн эрхэнд халдсан тогтоолыг илт хууль бус гэж үзнэ (Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хууль 9.1.3, 23.4).
• Тооллогын комиссын тогтоол нь дотоод чиглэлийн акт бөгөөд захиргааны актын үндсэн шинжүүдийг агуулаагүй тул захиргааны хэргийн шүүхэд хянан шийдвэрлэх маргаанд хамаарахгүй (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 54.1.1).