Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Орон нутгийн захиргааны албан тушаалтны нэр дэвшигчийг томилохоос татгалзах, олонхийн санал авсан нэрийг үл тоомсорлон өөр хүнийг томилсон үйлдлийн хууль ёсны байдал. Сумын Засаг дарга нь багийн иргэдийн нийтийн хурлаас олонхийн санал авсан нэр дэвшигчийг дээд боловсролгүй гэсэн шалтгаанаар томилохоос татгалзаж, олонхийн санал авсангүй нөгөө нэр дэвшигчийг томилсон нь иргэдийн сонгогдох эрхийг зөрчсөн үйлдэл болсон эсэх.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Сумын Засаг даргын захирамжийн түүнийг багийн Засаг даргаар томилохоос татгалзсан хэсгийг хүчингүй болгож, өөрийг нь томилуулах, ажилгүй байсан хугацааны цалин гаргуулахыг хүссэн. Хуульд заасан шаардлагыг хангасан, олонхийн санал авсан нэр дэвшигчийн эрхийг зөрчсөн гэж үзсэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нэр дэвшигчид сумын иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын Тэргүүлэгчдийн баталсан журамд танилцаж, хүлээн зөвшөөрсөн ч гэсэн хуульд нийцэхгүй үйлдэл хийсэн. Түүнчлэн татгалзсан шалтгаан нь хууль ёсны, доод шатны шүүхүүд хуулийг буруу хэрэглэсэн гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Доод шатны шүүхүүд нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, татгалзсан захирамжийн хэсгийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэгчийг томилуулахыг даалгасан. Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. Шүүх нь нэр дэвшигч хуульд заасан шаардлагыг хангасан, олонхийн санал авсан байхад албан тушаалтан хуульд хориглоогүй асуудлаар хориглосон зохицуулалт (дээд боловсрол шаардах журам) үндэслэн татгалзсан нь хууль бус, иргэдийн сонгогдох эрхийг зөрчсөн гэж үзсэн. Мөн олонхийн санал авсангүй нэрийг томилсон нь хуулийн заалтыг зөрчсөн үйлдэл болно.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Орон нутгийн захиргааны албан тушаалтныг томилохдоо хуульд заасан шаардлагыг хангасан, нийтийн хурлаас олонхийн санал авсан нэр дэвшигчийг томилохоос татгалзах үндэслэл нь хуульд нийцсэн байх ёстой бөгөөд хуульд хориглоогүй асуудлаар хориглосон зохицуулалт тогтоохгүй байх зарчмыг зөрчсөн тохиолдолд татгалзсан үйлдэл хууль бус болно (Захиргааны ерөнхий хууль 60.1.6).
• Баг, хорооны Засаг даргыг томилохдоо нийтийн хурлаас олонхийн санал авсан нэр дэвшигчийг томилуулахаар санал болгох үүрэгтэй бөгөөд иргэдийн сонголтыг үл хүндэтгэн, олонхийн санал авсангүй нэрийг томилсон нь хууль бус ажиллагаа болно (Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирлагын тухай хууль 26.2, 26.3).
• Иргэний сонгогдох эрхийг баталгаажуулсан үндсэн хуулийн зарчмыг баримтлан, хуульд заасан шаардлагыг хангасан иргэний эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хамгаалах үүднээс албан тушаалтны татгалзсан үйлдлийг хүчингүй болгох нь зүйтэй (Үндсэн хууль 16.9).