Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Сонгуулийн зардлын хандив буцаан шилжүүлэх үүрэг биелүүлээгүйгээс үүдэлтэй захиргааны зөрчлийн шийтгэлийн хуудсыг хүчингүй болгох тухай маргаан. Нэр дэвшигч нь сонгуулийн зардлын дансанд орж ирсэн зарим хандивын эх үүсвэр, бүртгэлийн мэдээлэл дутуу байсан тул тэдгээрийг буцаан шилжүүлэх үүргээ биелүүлээгүй байна. Үүнээс үүдэн татварын алба нь торгох шийтгэл оноогоор зөрчлийг тогтоожээ.

Талуудын байр суурь

• Гомдол гаргагч: Сонгуулийн тухай хууль тогтоомжид нэмэлт өөрчлөлт оруулсан нь сонгуулийн өмнөх нэг жилийн хугацаанд хууль өөрчлөх хоригийг зөрчсөн тул шийтгэл нь хууль бус, мөн сонгогдох эрхтэй иргэнийг зохисгүйгээр шийтгэсэн гэж үзэв.
• Хариуцагч: Хандивын эх үүсвэр, бүртгэлийн мэдээлэл дутуу байсан гүйлгээнүүдийг буцаан шилжүүлээгүй нь хуулиар зөвшөөрөгдөөгүй хандив гэж үзэх үндэслэлтэй тул шийтгэл нь хууль ёсны гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь хандивын эх үүсвэр, иргэний бүртгэлийн дугаар тодорхой бус гүйлгээнүүдийг буцаан шилжүүлэх үүргээ биелүүлээгүй нь хуулиар зөвшөөрөгдөөгүй хандив гэж үзэх үндэслэлтэй байсан тул торгох шийтгэл оноосон нь хууль зүйн үндэслэлтэй байна. Мөн шүүх нь албан ёсоор нийтлэгдээгүй хуулийг хэрэглэх эрхгүй тул сонгуулийн тухай хуулийн өөрчлөлтийн асуудлыг хэрэглэх шаардлагагүй гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хандивыг хүлээн авах нь хориглоогүй боловч банкны гүйлгээний баримтад хандивлагчийн нэр, бүртгэлийн дугаар, эх үүсвэр бүрэн тусгагдаагүй тохиолдолд хандивыг буцаан шилжүүлэх үүрэгтэй байсан тул буцааж шилжүүлээгүйг нь хуулиар зөвшөөрөгдөөгүй хандив гэж үзэв (Зөрчлийн тухай хууль 11.1.1).
• Хүн, хуулийн этгээд нь хууль, захиргааны хэмхэмжээний актыг биелүүлэх боломжтой байсан боловч зохих арга хэмжээг хэрэгжүүлээгүй бол зөрчил үйлдсэнд тооцогдоно (Зөрчлийн тухай хууль 2.1).
• Шүүх нь Монгол Улсын Үндсэн хуульд нийцээгүй, албан ёсоор нийтлэгдээгүй хуулийг хэрэглэх эрхгүй тул хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж буй хууль тогтоомжийг баримтлах ёстой (Үндсэн хууль 73.3).