Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Намын даргын бүртгэлгүй байх нь сонгуульд оролцох батламж авах үндэслэл болох эсэх тухай маргаан үүстэв. Нэхэмжлэгч намууд нь намын даргаа Улсын дээд шүүхэд бүртгүүлээгүй боловч сонгуулийн батламж авсан нь хууль бус, сонгогчдын эрх ашиг зөрчигдсөн гэж үзэн, сонгуулийн комиссын тогтоолол, батламжийг хүчингүй болгохырүү хандав.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Намууд нь намын даргаа хуулийн дагуу бүртгүүлээгүй тул сонгуулийн комисс тэдгээрт батламж олгосон нь шударга бус бөгөөд сонгуулийн тухай хуулийн заалтыг зөрчиж байна гэв.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Улс төрийн намын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгатай нийцүүлэх арга хэмжээг авч хэрэгжүүлэх хугацаа хараахан дууссангүй тул намуудыг бүртгэж, батламж олгосон нь хуульд нийцсэн гэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон бөгдөөс давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Намууд нь Улс төрийн намын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгатай нийцүүлэх арга хэмжээг авч хэрэгжүүлэх хугацаа дуусаагүй байгаа тул СЕХ-ны бүртгэл, батламж олгосон үйлдэл нь хууль бус гэж үзэх үндэслэлгүй юм.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Намууд нь Улс төрийн намын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгатай нийцүүлэх арга хэмжээг авч хэрэгжүүлэх хугацаа 2024 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдрөөс хойш дуусах тул намын даргаа Улсын дээд шүүхэд дахин бүртгүүлэхгүй байх нь хууль зүйн зөрчил биш гэж дүгнэв.
• СЕХ нь сонгуулийн тухай хуулийн заалдыг баримтлан намуудыг бүртгэж, батламж олгосон нь хуульд нийцсэн тул нэхэмжлэгчийн эрх ашиг хөндөгдсөн гэж үзэх үндэслэлгүй гэж дүгнэв (Сонгуулийн тухай хууль 26.2, 26.3.9, 28.1, 28.2).
• Намууд нь Улс төрийн намын тухай хуулийн дагаж мөрдөх журмын дагуу дотоод зохион байгуулалт, дүрэмээ шинэчлэх хугацааг ашиглаж байгаа тул намын даргаар сонгогдсон гишүүний мэдээллийг Улсын дээд шүүхэд хүргүүлэхгүй байгаа нь сонгуульд оролцох эрхийг хязгаарлаагүй гэж дүгнэв.