Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Газар ашиглах эрхийг цуцалсан захиргааны актын хууль ёсны үндэслэл болон сонсох ажиллагааг хэрэгжүүлээгүй байдлын талаарх маргаан. Захиргааны байгууллагын удирдлага нь аж ахуйн нэгжид хадлан бэлтгэх зориулалтаар олгосон газрын хэмжээ болон хугацаа нь хууль тогтоомжид нийцээгүй гэж үзэн, өмнөх захирамжаа хүчингүй болгож, газар ашиглах эрхийг цуцалсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Газрыг гэрээ, гэрчилгээний дагуу зориулалтын дагуу ашиглаж байсан бөгөөд захиргааны байгууллага шийдвэр гаргахдаа сонсох ажиллагааг хийгээгүй, хуулийн тусгай зарчмыг зөрчсөн тул захирамжийг хүчингүй болгохыг шаардсан.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Анхны захирамжаар олгосон газрын хэмжээ болон хугацаа нь хууль, Засгийн газрын тогтоолыг зөрчсөн тул хууль бус шийдвэрийг хүчингүй болгох үндэслэлтэй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, зөвхөн тогтоох хэсгийн найруулгад засвар оруулсан. Захиргааны байгууллага нь хадлан бэлтгэлийн зориулалтаар аймагт олгох дээд хэмжээ болох 1500 га-аас хэтрүүлэн 20000 га газар олгож, хугацааг нь хууль бусаар 15 жилээр тогтоосон байсан тул уг шийдвэр хууль бус бөгөөд түүнийг хүчингүй болгох нь хууль зүйн үндэслэлтэй гэж дүгнэв. Мөн захиргааны байгууллага нэхэмжлэгчийг сонсох ажиллагаанд оролцуулж, санал, тайлбар гаргах боломжийг хангаагүй нь тогтоогдсон ч, хууль зөрчиж гаргасан шийдвэр нь сонсох ажиллагаа явуулснаар зөвтгөгдөх боломжгүй тул энэ нь актыг хүчингүй болгох үндэслэл болохгүй гэж үзлээ.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Газар олгох захирамжаар тогтоосон хугацаа болон талбайн хэмжээ нь хууль, Засгийн газрын тогтоолд заасан дээд хэмжээг хэтрүүлсэн бол тухайн шийдвэр хууль бус бөгөөд түүнийг хүчингүй болгох нь хууль зүйн үндэслэлтэй (Газрын тухай хууль 61.1, 53.2).
• Захиргааны акт гаргахдаа сонсох ажиллагааг хийгээгүй байсан ч тухайн актыг гаргах үндэслэл нь хууль зүйн тодорхой зөрчил дээр суурилсан (хууль бус шийдвэрийг засах) бол энэ нь актыг хүчингүй болгох үндэслэл болохгүй.