Дорнод аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Газрын маргаан — газар ашиглах эрхийг цуцалсан захиргааны актыг хүчингүй болгох. Сумын засаг дарга нь аж ахуйн нэгжид хадлан бэлтгэх зориулалтаар олгосон газрын хэмжээ болон хугацаа нь хууль тогтоомжид нийцээгүй гэж үзэн, өмнөх захирамжаа хүчингүй болгож, газар ашиглах гэрээг цуцалсан. Үүний улмаас тухайн компани газар ашиглах эрхээ алдсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Газрыг гэрээ, гэрчилгээний дагуу зориулалтын дагуу ашиглаж байсан бөгөөд эрхийг цуцалсан захирамж нь хууль бус, мөн шийдвэр гаргахдаа сонсох ажиллагааг хийгээгүй тул хүчингүй болгохыг шаардсан.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Анхны захирамжаар олгосон газрын хэмжээ болон хугацаа нь хууль, Засгийн газрын тогтоолыг зөрчсөн тул хүчингүй болгох үндэслэлтэй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэлээ. Сумын иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлаар 2015 онд 7-9 дүгээр сард гэрээгээр ашиглуулахаар тогтоосон байсан атлаа засаг дарга 15 жилийн хугацаагаар олгосон нь Газрын тухай хууль 53.2-ыг зөрчсөн тул хууль бус гэж үзлээ. Мөн Засгийн газрын 28 дугаар тогтоолын 8 дугаар хавсралтаар байгалийн хадлан бэлтгэлийг дагнан эрхлэх аж ахуйн нэгжид аймагт 1500 га хүртэл олгохоор заасан байсан атлаа 20000 га газар олгосон нь хэмжээний хязгаарыг хэтрүүлсэн тул хууль бус болжээ. Ийнхүү хууль бус шийдвэрийг хүчингүй болгох эрх бүхий албан тушаалтан Газрын тухай хууль 61.1-д үндэслэн захирамжийг хүчингүй болгосон нь хууль зүйн үндэслэлтэй гэж дүгнээв. Харин сонсох ажиллагаа хийгээгүй нь шийдвэрийн үндэслэлд нөлөөлөхгүй, учир нь сонсох ажиллагаа явуулсан ч хуулийг зөрчиж гаргасан шийдвэр зөвтгөгдөх боломжгүй гэж үзлээ.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Газар олгох захирамжаар тогтоосон хугацаа болон талбайн хэмжээ нь хууль, Засгийн газрын тогтоолтод заасан дээд хэмжээг хэтрүүлсэн бол тухайн шийдвэр хууль бус бөгөөд түүнийг хүчингүй болгох нь хууль зүйн үндэслэлтэй (Газрын тухай хууль 61.1).
• Захиргааны акт гаргахдаа сонсох ажиллагааг хийгээгүй байсан ч тухайн актыг гаргах үндэслэл нь хууль зүйн тодорхой зөрчил дээр суурилсан (хууль бус шийдвэрийг засах) бол энэ нь актыг хүчингүй болгох үндэслэл болохгүй.