Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын борлуулалт болон орон сууцны нөхцөл сайжруулах төслийн хүрээнд үүссэн харилцааг борлуулалт гэж үзэх эсэх маргаан. Татвар төлөгч компани орон сууцны төсөл хэрэгжүүлэн, хуучин орон сууцны байрыг шинэ орон сууцаар солих гэрээг иргэд болон төрийн байгууллагатай байгуулсан тул энэ нь борлуулалт биш гэж үзэн, татварын хяналт шалгалтаар тогтоосон нөхөн ногдуулалтын актаас татгалзсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Орон сууцны нөхцөл сайжруулах төслийн хүрээнд иргэдтэй хийсэн гурван талт гэрээ нь бодит мөнгөн орлого олох бус, харилцан тохиролцооны үндэслэлтэй солилцоо тул нэмэгдсэн өртгийн албан татварт ногдох борлуулалт биш гэж үзэн, татварын хяналт шалгалт нь хууль бус гэж маргасан.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Татвар төлөгч татвараа үнэн зөв тодорхойлж, тайлагнаагүй тул татварын хяналт шалгалт хийхэд хууль ёсны үндэслэлтэй бөгөөд тогтоосон акт нь үндэслэлтэй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон тул давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, татварын хяналт шалгалтаар тогтоосон төлбөрийг багасгаж өөрчилсөн. Орон сууцны нөхцөл сайжруулах төслийн хүрээнд иргэдтэй хийсэн гэрээ нь бодит мөнгөн орлого олохгүй, харилцан тохиролцооны үндэслэлтэй солилцоо байсан тул нэмэгдсэн өртгийн албан татварт ногдох борлуулалт гэж үзэхгүй, тийм учраас татварын хяналт шалгалтаар тогтоосон төлбөрийг хасаж багасгах ёстой гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Орон сууцны нөхцөл сайжруулах төслийн хүрээнд иргэдтэй хийсэн гэрээ нь бодит мөнгөн орлого олохгүй, харилцан тохиролцооны үндэслэлтэй солилцоо байсан тул нэмэгдсэн өртгийн албан татварт ногдох борлуулалт гэж үзэхгүй (Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хууль 4.1.1, 7.1.1).
• Татвар төлөгч нь холбогдох татварын хуулиар төлбөр төлөх үүрэгтэй тул татварын хяналт шалгалт хийхэд татварын улсын байцаагч нь хуульд заасан үндэслэлээр акт үйлдэх эрхтэй (Татварын ерөнхий хууль 42.1).
• Татварын хяналт шалгалт нь захиргааны үйл ажиллагааны заасан зарчмыг хангуулсан тохиолдолд тухайн акт нь хууль ёсны бөгөөд нэхэмжлэгчийн эрхийг хөндөөгүй гэж үзнэ (Захиргааны ерөнхий хууль 4.2.1, 4.2.5).