Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Багийн Засаг даргыг огцруулах асуудлыг хэлэлцэх багийн иргэдийн Нийтийн Хурлын хуралдааныг хуульд заасан шаардлагаар зарлан хуралдуулсан эсэх, мөн дээд шатны захиргааны байгууллага огцруулах шийдвэр гаргах хугацааг алдагдсан тохиолдолд доод шатны хурал дахин санал өргөн барьж болох эсэхэд үндэслэн захиргааны актын хүчинтэй байдал, албан тушаалтныг ажилд нь эгүүлэн тогтоох, хөдөлмөрийн олговор төлөх асуудал маргаантай болсон. Багийн иргэдийн Нийтийн Хурал хуульд заасан өрхийн төлөөллийн хувийг хангагүйгээр Засаг даргыг огцруулах саналыг дахин дээд шатны Засаг даргад хүргүүлж, түүний үндэслэлээр сумын Засаг дарга албан тушаалаас чөлөөлсөн нь эрх зүйн маргаан үүсгэсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Багийн иргэдийн Нийтийн Хурлын тогтоол болон сумын Засаг даргын захирамжийг хууль бус гэж үзэн хүчингүй болгуулах, албан тушаалд нь эгүүлэн тогтоох, ажилгүй байсан хугацааны цалинтай тэнцэх олговор төлүүлэхийг шаардсан.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нэхэмжлэгч ажлаа үр дүнгүй хийж, тасалдаж, иргэдтэй харилцахгүй байснаар багийн иргэдийн Нийтийн Хурлын тогтоолын дагуу албан тушаалаас чөлөөлсөн нь хуульд нийцсэн гэж эсэргүүцсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүрэн хангаж, тогтоол болон захирамжийг хүчингүй болгож, албан тушаалд эгүүлэн тогтоож, олговор олгохоор шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг өөрчилсөн. Учир нь нэгдүгээрт, багийн иргэдийн Нийтийн Хурлын анхны тогтоолд сумын Засаг дарга хуульд заасан хугацаанд хариу өгөөгүй тул үр дагаваргүй болсон тул түүнийг хүчингүй болгох нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзсан. Хоёрдугаарт, дараагийн тогтоол нь хуралдааныг зарлахад шаардлагатай өрхийн төлөөллийн хувийг хангаагүй тул хууль бус, харин сумын Засаг даргын захирамж болон олговор төлөх шийдвэр үндэслэлтэй гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Дээд шатны Засаг дарга багийн иргэдийн Нийтийн Хурлын саналыг хуульд заасан хугацаанд хянаж огцруулах шийдвэр гаргаагүй тохиолдолд тухайн тогтоол нь захиргааны эрх зүйн үр дагавар үүсгэхгүй, хүчингүй болно. (Монгол Улсын Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирлагын тухай хууль 28.4, 32.2, 32.3)
• Багийн иргэдийн Нийтийн Хурлын ээлжит бус хуралдааныг Засаг даргыг чөлөөлөх асуудлаар хуралдуулахад багийн нийт өрхийн 50-иас доошгүй хувийн төлөөлөл оролцоогүй бол тухайн шийдвэр хууль бус, хүчингүй болно. (Монгол Улсын Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирлагын тухай хууль 23.3, 23.11)
• Захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан эрх зүйн үр дагавартай байх захиргааны актын шинжийг агуулаагүй, эрх, ашиг сонирхолд шууд нөлөөлөхгүй үйлдлийн талаарх нэхэмжлэлийг шүүх хүлээн авахаас татгалзаж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгоно. (Захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 34.1.1)