Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Ашигт малтмалын ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл олголт болон бусдын газар эзэмших эрх, өвөлжөөний талбайтай давхцаж буй асуудлаар маргаан үүсэв. Захиргааны байгууллага нь гуравдагч этгээдэд ашигт малтмалын ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл олгоход нэхэмжлэгч нарын өвөлжөөний газар, бэлчээрийн талбайтай давхцаж байгаа ч хууль ёсны эрх, ашиг сонирхлыг хөндөөгүй гэж үзсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл олгохдоо бусдын эрх, ашиг сонирхлыг хөндөж буй эсэхийг шалгаагүй, иргэдийн газар эзэмших эрхтэй талбайг давхардуулж олгосон тул захиргааны актыг хүчингүй болгох шаардлагатай гэв.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Байгаль орчны нөлөөллийн ерөнхий үнэлгээ болон орон нутгийн засаг даргын албан бичгийг үндэслэн тусгай зөвшөөрлийг хууль ёсны дагуу олгосон тул зөрчилгүй гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон бөгөөд давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Учир нь хайгуулын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь тухайн талбайд ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл хүсэх онцгой эрхтэй байсан тул (Ашигт малтмалын тухай хууль 24.1, 24.4.2) гуравдагч этгээдийн өргөдлийг шийдвэрлэсэн нь хууль ёсны эрхтэй гэж үзэв. Мөн байгаль орчны нөлөөллийн үнэлгээ хийгдсэн байсан тул (Байгаль орчны нөлөөллийн үнэлгээний тухай хууль 7.3, 7.4) захиргааны акт нь хууль зүйн шаардлага хангасан байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хайгуулын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь хайгуулын талбайд ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл хүсэх онцгой эрхтэй, учир нь хуульд хайгуулын тусгай зөвшөөрөлтэй талбайд зөвхөн уг зөвшөөрөл эзэмшигч нь ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл хүсэх эрхтэй гэж заасан байдаг (Ашигт малтмалын тухай хууль 24.1).
• Улсын төсвийн хөрөнгөөр хайгуул хийж нөөцийг нь тогтоосон талбайд ашиглалтын тусгай зөвшөөрлийг сонгон шалгаруулалтын журмаар олгох ёстой ч, хайгуулын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь өөрийн хайгуулын талбайд ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл авах эрхтэй тул сонгон шалгаруулалт хийгээгүй нь хууль зөрчсөн гэж үзэх үндэслэлгүй (Ашигт малтмалын тухай хууль 26.9).
• Тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь үйл ажиллагааны явцад бусдын өвөлжөө, барилга байгууламжид гэм хор учруулсан бол хохирлыг нөхөн төлөх үүрэгтэй тул (Ашигт малтмалын тухай хууль 41.1) ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл олгох нь иргэдийн эрхийг шууд зөрчсөн гэж үзэх боломжгүй.