Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шүүхийн тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Нэхэмжлэгч З.С нь Нийслэлийн нутаг дэвсгэрт шинээр сүм хийд байгуулах хүсэлт гаргахад, Нийслэлийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын Тэргүүлэгчдийн 2005 оны тогтоолоор баталсан журмын 3.3-т заасан “Буддын шашны сүм хийд, дацан төв нь Монголын Бурхан шашинтны төвөөс албан ёсны тодорхойлолт авсан байна” гэсэн заалтын улмаас хүсэлт нь шийдвэрлэгдээгүй.
• Нэхэмжлэгч: З.С нь дээрх журмын 3.3 дахь хэсгийг хууль бус болохыг тогтоолгож, хүчингүй болгуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Нийслэлийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын Тэргүүлэгчид нь уг тогтоол хуульд нийцсэн, нэхэмжлэгчийн эрх ашгийг зөрчөөгүй, мөн нэхэмжлэгч урьдчилан шийдвэрлэх ажиллагааг зөрчсөн гэж маргасан.

📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД

• Нэхэмжлэгч З.С нь "Монголын будда бурхан шашинтны төв зөвлөл" байгуулах хүсэлтээ Нийслэлийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хуралд гаргасан боловч, журмын 3.3-т заасан "Монголын бурхан шашинтны төв"-өөс тодорхойлолт аваагүй тул хүсэлтийг шийдвэрлэх боломжгүй гэсэн хариу авсан.
• Нэхэмжлэгч нь уг заалт нь Үндсэн хуулийн цэцийн 1994 оны 02 дугаар дүгнэлтээр хүчингүй болгосон Төр, сүм хийдийн харилцааны тухай хуулийн 9.2-т заасан "шашны байгууллагын дотоод хэрэгт төрөөс оролцож байгаа" агуулгатай заалттай адил тул хууль бус гэж үзсэн.

🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР

• Өдөр: 2020-09-29, Дугаар: 128/ШШ2020/0616 Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, Нийслэлийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын Тэргүүлэгчид 2005 оны тогтоолоор баталсан журмын 3 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсгийг хууль бус болохыг тогтоож, хүчингүй болгосон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Төр, сүм хийдийн харилцааны тухай хуулийн 9.2-т заасан "Буддын болон мусульман шашны сүм хийд байгуулахад Монгол улс дахь тухайн шашны удирдах төвийн албан ёсны санал, дүгнэлтийг авсан байна" гэсэн хэсгийг Үндсэн хуулийн цэцийн 1994 оны 02 дугаар дүгнэлтээр Үндсэн хууль зөрчсөн хэмээн үзэж, Улсын Их Хурал хүлээн авснаар уг заалт хүчингүй болсон.
• Маргаан бүхий журмын 3.3 дахь хэсэг нь хүчингүй болсон хуулийн заалтын агуулгыг давтан, шашны байгууллагын дотоод хэрэгт төрөөс оролцож буй бөгөөд энэ нь Үндсэн хууль болон Төр, сүм хийдийн харилцааны тухай хуулийг зөрчсөн байна.
• Нэхэмжлэгчийн шашны байгууллага байгуулах хүсэлтийг журмын 3.3-т заасан тодорхойлолт аваагүй үндэслэлээр татгалзсан нь түүний шашин шүтэх, эс шүтэх эрхийг хязгаарласан.
• Хариуцагчийн "урьдчилан шийдвэрлэх ажиллагааг зөрчсөн" болон "процессын хуулиар шийдвэрлэх боломжгүй" гэх тайлбар нь үндэслэлгүй. Учир нь нутгийн өөрөө удирдах байгууллагад дээд шатны байгууллага байхгүй тул Захиргааны ерөнхий хуулийн 93.2-т заасан гомдол гаргах нь нэхэмжлэгчийн сонголт бөгөөд Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.3.8-д зааснаар хэм хэмжээний актыг хүчингүй болгох боломжтой.