📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: Б.С нь Ц.Цэдэнд туслах зорилгоор өөрийн орон сууцыг барьцаалан Н.Т-ээс зээл авахаар гэрээ байгуулсан боловч зээлийн мөнгийг өөрт нь бус Ц.Цэдэнд шилжүүлсэн тул зээл, барьцааны гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулахаар нэхэмжилжээ. Н.Т нь зээлийн мөнгийг Б.С-д бэлнээр өгсөн, гэрээг нотариатаар батлуулсан тул үндсэн зээл, хүү, алданги нийт 49,600,000 төгрөгийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр хангуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
- Нэхэмжлэгч: Б.С нь Н.Т-ээс мөнгө аваагүй тул 2014 оны 05 дугаар сарын 01-ний өдрийн зээл болон барьцааны гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцож, барьцааны бүртгэлийг хүчингүй болгуулах. Сөрөг нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрнө.
- Хариуцагч: Н.Т нь Б.С-д 32,000,000 төгрөгийг бэлнээр өгсөн, гэрээ нь хүчин төгөлдөр тул үндсэн зээл, хүү, алданги нийт 49,600,000 төгрөгийг Б.С-ээс гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Өдөр: 2019-04-23, Дугаар: 183/ШШ2019/00967
- Шийдвэр: Үндсэн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, сөрөг нэхэмжлэлийг хангасан.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 56.1.1, 56.1.10, 156.1, 281.1, 282.1, 232.6, 175.1.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Өдөр: 2019-06-14, Дугаар: 1120
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч Б.С
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль бус.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, зээл болон барьцааны гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцож, барьцааны бүртгэлийг хүчингүй болгох шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 56.1.2, 56.1.10.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Өдөр: 2019-10-18, Дугаар: 00057
- Гомдлол гаргагч: Хариуцагч Н.Т
- Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлж, хуулийг буруу хэрэглэсэн, эрүүгийн хэрэгт шийдвэрлэгдсэн асуудлыг дахин шийдвэрлэсэн.
- Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалд өөрчлөлт оруулж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Зээлдэгч Б.С нь зээлийн гэрээний зүйл болох 32,000,000 төгрөгийг зээлдүүлэгч Н.Т-ээс хүлээж аваагүй болох нь хэрэгт цугларсан баримтаар тогтоогдсон.
- Талуудын хооронд зээлийн гэрээ байгуулагдсан боловч бодитоор хэрэгжээгүй тул зээлдүүлэгч зээлийн хөрөнгийг Б.С-ээс шаардах эрхгүй.
- Зээлийн гэрээний салшгүй хэсэг болох барьцааны гэрээний үүргийг зээлдэгчээс шаардах эрх үүсэхгүй.
- Н.Т нь Ц.Цэдэнд мөнгө шилжүүлэхдээ Б.С-гийн өмчлөлийн хөрөнгийг барьцаалсан боловч тухайн зээлийн гэрээний дагуу шилжүүлсэн гэх 32,000,000 төгрөгийг Ц.Цэдэнд холбогдох эрүүгийн хэрэгт Н.Т-ын хохиролд тооцсон нь нотлогдсон.
- Зохигчийн хооронд байгуулсан зээлийн гэрээг Иргэний хуулийн 56.1.2-т заасан дүр үзүүлсэн хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл гэж үзсэн нь үндэслэлтэй.
- Хүчин төгөлдөр бус хэлцлийн үндсэн дээр хийгдсэн барьцааны гэрээ Иргэний хуулийн 56.1.10-т зааснаар хүчин төгөлдөр бус байна.
- Б.С-г хохирогчоор тогтоож, түүнд байрны үнэ болох 81,496,500 төгрөгийг Ц.Цэдэнгээс гаргуулахаар шийдвэрлэсэн эрүүгийн хэргийн шийтгэх тогтоол нь Б.С-гийн нэхэмжлэлтэй иргэний хэргийг шийдвэрлэхэд саад болохгүй.
- Б.С нь өөрийн өмчлөлийн орон сууцандаа амьдарч, өмчлөх эрхээ бодитоор хэрэгжүүлж байгаа тул орон сууцнаас зээлийн төлбөрийг хангах үүргийг улсын бүртгэлд бүртгэсэн нь түүний өмчлөх эрхийг зөрчсөн.
- Энэ үйл баримттай холбоотой шаардлагыг эрүүгийн хэрэгт шийдвэрлээгүй тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.4-т заасан нэгэнт нотлогдсон үйл баримтыг дахин нотлохгүй гэх гомдол үндэслэлгүй.
- Иргэний хуулийн 56.5-д зааснаар хүчин төгөлдөр бус хэлцлийн үр дагаврыг арилгах үүрэгтэй тул Б.С-гийн өмчлөлийн орон сууцыг барьцаалсан бүртгэлийг хүчингүйд тооцно.
- Зөрчигдсөн эрхээ сэргээлгэснээр шийтгэх тогтоолд заасан Ц.Цэдэнгээс байрны үнэ гаргуулах Б.С-гийн эрх дуусгавар болох учиртай.
- Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг буруу тодорхойлсноос нэхэмжлэлийн энэ шаардлагад холбогдох хэсгийг шүүхийн харьяалал зөрчсөн гэж үзсэн нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 13.1-д нийцээгүй.
- Нэхэмжлэл гаргах хөөн хэлэлцэх хугацаа нь эрүүгийн хэрэгт хамт шалгагдсан тул тасалдсан бөгөөд эрүүгийн хэрэг эцэслэн шийдвэрлэгдсэнээс хойш 2018-03-15-нд нэхэмжлэл гаргасан нь хугацаа хэтрээгүй тул хариуцагчийн гомдол үндэслэлгүй.