Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Н.Г-ийн эцэг Г.Навааншарав 1934 онд улс төрийн хилс хэрэгт 8 жилийн хорих ялаар шийтгүүлснийг 1997 онд цагаатгасан. Н.Г- нь эцгийнхээ төрсөн охин бөгөөд "Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн" дагуу 40 сая төгрөгийн нөхөх олговор нэхэмжилжээ.
• Нэхэмжлэгч: Н.Г- нь эцэг Г.Навааншаравыг улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэж цагаатгагдсан тул хуулийн дагуу 40 сая төгрөгийн нөхөх олговор авах эрхтэй гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Иргэний хэрэгт хариуцагч оролцоогүй.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2020-03-12, Дугаар: 181/ШШ2020/00662
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Г.Навааншарав агсан болон түүний эхнэр гэр, орон сууцаа хураалгуулсан болох нь баримтаар тогтоогдоогүй тул нөхөх олговор олгох үндэслэлгүй. (Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 13.2)

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2020-05-04, Дугаар: 987
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
• Үндэслэл: Анхан шатны шүүхийн дүгнэлтийг зөв гэж үзсэн.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2020-09-04, Дугаар: 00293
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч болон өмгөөлөгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхүүд хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн.
• Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийг хангасан.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 13 дугаар зүйлд 2018 оны 01 дүгээр сарын 12-ны өдрийн хуулиар нэмэлт өөрчлөлт орсон бөгөөд 13.2-т заасан “энэ хуулийн 23.1-д заасны дагуу орон сууц аваагүй” гэсэн нөхцөлийг “хэлмэгдүүлэлтийн улмаас гэр, орон сууцаа хураалгаад одоо болтол аваагүй” гэж ойлгож хэрэглэх нь буруу.
• Хуулийн 13 дугаар зүйл нь нөхөх олговор олгох, 23 дугаар зүйл нь хэлмэгдүүлэлтийн үр дагаврыг арилгах тухай зохицуулсан нь хоорондоо ялгаатай ойлголт.
• 2018 оны нэмэлт, өөрчлөлтийн үзэл баримтлалд нөхөх олговрыг нэг удаа бус, хоёр удаа олгож болохыг тусгасан.
• Үндсэн хуулийн Цэцийн 2019 оны 10 дугаар сарын 16-ны өдрийн 27 дугаар магадлал болон УИХ-ын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн тайлбарт 13.2-т заасан нөхцлөөр нөхөх олговор дахин олгохоор хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулсныг баталсан.
• Хуулийн 1 дүгээр зүйлийн 1.1, 9 дүгээр зүйлийн 9.2-т заасан “нөхөх олговорыг нэг удаа олгох” гэснийг 2018 оны нэмэлт өөрчлөлтөөр хассан нь нөхөх олговрыг дахин олгох боломжтойг харуулж байна.
• Хуулийн 13.2, 13.2.1, 13.2.2 заалтууд нь гэр, орон сууцаа хураалгаж, түүний оронд орон сууц, эсхүл орлох мөнгө аваагүй байх нөхцөл шаардаагүй.
• Н.Г- нь хэлмэгдэгч Г.Навааншаравын төрсөн охин болох нь тогтоогдсон.
• Г.Навааншарав Шүүх цааз бичгийн 42, 51-р зүйлээр шийтгэгдэж, хөрөнгийг хураах нэмэгдэл ял оногдуулсан боловч хэрэгт хөрөнгө хураасан тухай бичиг баримт байгаагүй.
• Н.Г- нь хуулийн 23.1-ийн дагуу орон сууц, гэр шаардах эрхтэй субъектэд хамаарахгүй бөгөөд өмнө нь орон сууц, гэр, эдгээрийг орлох мөнгөн олговор авч байгаагүй нь тогтоогдсон.
• Иймд Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 13.2.2, 16.1-д зааснаар улсын төсвөөс 40.000.000 төгрөгийг Н.Г-т олгох нь зүйтэй.