Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: А.Б нь 1995 онд хүн амины хэрэгт сэжиглэгдэн цагдан хоригдож байхдаа нас барсан бөгөөд 21 жилийн дараа буюу 2016 онд түүнд холбогдох эрүүгийн хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон. Хүний эрхийн үндэсний комисс нь А.Б-ын ах Б.Б-ыг төлөөлөн хууль бусаар эрүүгийн хэрэгт шалгагдсанаас учирсан хохиролд 504,314,000 төгрөг нэхэмжилжээ.
• Нэхэмжлэгч: Хүний эрхийн үндэсний комисс нь А.Б-ын цалин хөлс, оршуулгын зардал, сэтгэл санааны хохирол зэрэг нийт 504,314,000 төгрөгийг төрөөс гаргуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Прокурор нь А.Б-ын оршуулгын зардал болон цагдан хоригдсон 14 хоногийн цалинг олгохыг татгалзахгүй, харин сэтгэл санааны хохиролд нэхэмжилсэн 500,000,000 төгрөгийг баримтаар нотлогдоогүй тул үндэслэлгүй гэж үзсэн.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2019-02-21, Дугаар: 102/ШШ2019/00552
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийн шаардлагаас төрөөс 710,000 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгож, үлдсэн 503,604,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 497.1, 498.4.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2019-04-24, Дугаар: 739
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Сэтгэл санааны хохирлыг хэрэгсэхгүй болгосон нь хууль бус.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн "төрөөс /Хууль зүйн сайдын багцаас/" гэснийг "Засгийн газрын нөөц сангаас" гэж, "нэхэмжлэгчид" гэснийг "Б.Б-од" гэж өөрчилж, бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн.
• Үндэслэл: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 57.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 41.1.9.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2019-06-21, Дугаар: 00552
• Гомдлол гаргагч: Хүний эрхийн үндэсний комисс
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй, хуулийг буруу тайлбарлаж сэтгэл санааны хохирлыг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, Хүний эрхийн үндэсний комиссын гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• А.Б-ын өв залгамжлагч Б.Б-ын хүсэлтээр Хүний эрхийн үндэсний комисс шүүхэд хандсан нь Хүний эрхийн үндэсний комиссын тухай хуулийн 17.1.1-т нийцнэ.
• А.Б нь хууль бусаар 14 хоног цагдан хоригдсон тул цалин, оршуулгын зардалд нийт 510,000 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь үндэслэлтэй.
• Оршуулгын тэтгэмж авах эрх нээлттэй байсан тул уг шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь хуульд нийцсэн.
• Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 45.4.1-д заасан эдийн бус хохирлыг тухайн этгээд шаардах эрхтэй бөгөөд энэ эрх нь өв залгамжлагчид шилжихгүй.
• Иргэний хуулийн 230.2-т зааснаар хуульд тусгайлан заасан тохиолдолд эдийн бус гэм хорыг мөнгөөр нөхөн төлөх бөгөөд хилсээр шалгагдсан этгээдийн гэр бүлийн гишүүдийн сэтгэл санааны хохирлыг үнэлэх тухай тусгай зохицуулалт байхгүй.
• Иймд Б.Б-ын сэтгэл санааны хохирлыг мөнгөөр тооцон гаргуулах үндэслэлгүй тул 500,000,000 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь хууль зөрчөөгүй.
• Анхан шатны шүүхийн шийдвэрлэсэн хохирлын мөнгийг Хууль зүйн сайдын багцаас бус Засгийн газрын нөөц сангаас гаргаж, Хүний эрхийн үндэсний комисст бус Б.Б-од олгохоор давж заалдах шатны шүүх өөрчилсөн нь зөв.