Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: "Т Б"ХХК нь ТАДЭБС ХХК, А.С нарт 480,000,000 төгрөгийн зээл олгосон бөгөөд "З Б Д С" нь уг зээлийн 52.08 хувьд батлан даалт гаргасан. Зээлдэгч нар гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч зээлийн үүргийн гүйцэтгэл болон барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг шаардсан.
• Нэхэмжлэгч: "Т Б"ХХК нь ТАДЭБС ХХК, А.С нараас 241,631,911 төгрөг, "З Б Д С"-аас 207,939,809 төгрөгийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах.
• Хариуцагч: ТАДЭБС ХХК, А.С нар зээл авснаа хүлээн зөвшөөрсөн ч зах зээлийн хүндрэлээс болж зээлээ төлж чадаагүй. "З Б Д С" нь батлан даалтын гэрээний нөхцөл биелэгдээгүй, зээлдүүлэгч зээл төлүүлэх арга хэмжээг хангалттай аваагүй, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулаагүй тул өөрсдөө хариуцлага хүлээх үндэслэлгүй гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2018-12-11, Дугаар: 183/ШШ2018/02785
• Шийдвэр: ТАДЭБС ХХК, А.С нараас зээлийн гэрээг цуцалж, үндсэн зээлийн төлбөрт 399,269,985.38 төгрөг, гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд 50,301,734 төгрөгийг гаргуулан "Т Б"ХХК-д олгож, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах. "З Б Д С"-д холбогдох нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 221.3, 458.1, 451.1, 452.2, 453.1.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2019-02-18, Дугаар: 309
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч "Т Б"ХХК
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх "З Б Д С"-д холбогдох нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлгүй.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, ТАДЭБС ХХК, А.С нараас 241,631,911 төгрөг, "З Б Д С"-аас 207,939,809 төгрөгийг тус тус гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг Нийслэлийн шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газарт даалгасан.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 451.1, 452.2, 453.1, 458.1, 460.1, 460.4, 174.1, 175.1.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2019-05-08, Дугаар: 00515
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч "З Б Д С"
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх батлан даалтын гэрээний нөхцөлийг буруу тайлбарлаж, "Т Б"ХХК-ийн шаардах эрх үүссэн эсэхийг нягтлаагүй, зээлдэгчээр зээлийг төлүүлэх талаар хангалттай арга хэмжээ аваагүй, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулаагүй байхад батлан даагчаас шууд төлбөр гаргуулсан нь хууль бус.
• Шийдвэр: Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагч "З Б Д С"-гийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Зээл болон барьцааны гэрээ, батлан даалтын гэрээ нь Иргэний хуулийн 166.1, 451.1, 460.1-д заасан шаардлагыг хангасан хүчин төгөлдөр хэлцлүүд байна.
• Нэхэмжлэгч "Т Б"ХХК нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлж, зээлдэгчид мөнгийг шилжүүлсэн.
• Зээлдэгч нь 2016-08-31-нээс хойш зээлийн эргэн төлөлт хийгээгүй, гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зохих ёсоор гүйцэтгээгүй.
• Нэхэмжлэгч нь зээлдэгчид гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлэх талаар 2017-08-23, 2017-09-09-нд мэдэгдэж, урьдчилан сануулсан нь Иргэний хуулийн 225.2-т заасан нэмэлт хугацаа тогтоосонтой адилтган үзэх үндэслэл болно.
• Зээлийн гэрээний хугацаа дуусаагүй байсан ч зээлдэгч нар үүргийн зөрчлийг арилгаагүй тул гэрээг цуцлах үндэслэлтэй.
• Иргэний хуулийн 460.2-т зааснаар үүрэг гүйцэтгэгч үүргээ хугацаанд нь гүйцэтгээгүй, эсхүл үүргээ гүйцэтгэж чадахгүй нь илт тодорхой байвал үүрэг гүйцэтгүүлэгч үүрэг гүйцэтгэхийг батлан даагчаас шаардах эрхтэй. Зээлдүүлэгч зээл төлүүлэх арга хэмжээг авсан нь тогтоогдсон тул батлан даагчаас шаардах эрх үүссэн.
• Давж заалдах шатны шүүх Банкны тухай хуулийн 10.1, Банк, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламж, төлбөр тооцоо, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хуулийн 21.1, 21.2, Иргэний хуулийн 225.1, 451.1, 460.4-т заасан хэм хэмжээг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.
• Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийн 458.1, 459.3, 460.4 болон "З Б Д С"-гийн тухай хуулийн холбогдох зохицуулалтыг тухайн маргаанд хэрэглэж, "З Б Д С"-аас зээлийн үлдэгдэл дүнгийн 52.8 хувийг гаргуулсан нь хууль зөрчөөгүй.