Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Нэхэмжлэгч О.Б, О.Б, Д.А, М.М, С.Э, Ц.Г, Б.О нар хариуцагч З.Эд холбогдох газар болон үл хөдлөх хөрөнгийн өмчлөгчөөр тогтоолгох тухай нэхэмжлэл гаргасан.
• Нэхэмжлэгч: З.Э нь шүүхийн шийдвэрээр төлбөр болох болсон. Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэгчийн албанд хандсан боловч З.Э нь төлбөрөөс зайлсхийж өөрийн өмчлөлийн үл хөдлөх эд хөрөнгө болох Орхон аймгийн Баян-Өндөр сумын Их залуу багийн 48Б-05, 48Б-06 тоотод байрлах хоёр айлын хашааны газар, түүн дээр барьсан амины орон сууцаа Улсын бүртгэлд бүртгүүлж, өмчлөгчөөр бүртгүүлэхгүй байгаас дээрх үл хөдлөх хөрөнгөг шийдвэр гүйцэтгэлийн журмаар албадан дуудлага худалдаанд оруулж төлбөрт гаргуулах боломжгүй болоод байна.
• Хариуцагч: З.Э нь ямар нэгэн үл хөдлөх хөрөн болон газар хашаа байшин байхгүй. Миний гэр бүлийн гишүүдэд ч одоогоор үл хөдлөх хөрөнгөгүй. Би хөдөлмөрийн чадвар алдалтын 60 хувийн группт байдаг. Би зээл чөлөөлж бусдад их хэмжээний мөнгө алдсан, тэр хүн маань олдохгүй алга болсон. Дээрх иргэдийн зарим нэгэнд төлбөрийг багаар ч гэсэн барагдуулж байгаа. С.Э миний хөдөлмөрийн чадвар алдалтын 60 хувийн группийн нийгмийн даатгалын сангаас олгодог тэтгэврийн орлогоос тогтмол 50 хувийн суутгал хийлгэж сар бүр төлбөрөө авдаг. Нэхэмжлэлд Орхон аймгийн Баян-Өндөр сумын Их залуу багийн 48б-5, 48б-6 тоот газар, түүн дээр баригдсан амины сууцыг миний өмч мэтээр бичээ. Энэ газар байшингийн өмчлөгч нь Ч.Гантулга. Учир нь би түүнтэй гэрээ байгуулж /2014 оны 4 дүгээр сарын 25-ны өдөр/ захиалга аваад 2014 оны 5 дугаар сарын 21-ний өдөр Ц.Гтай 12.000.000 төгрөгийн хөлстэйгөөр давхар ажил гүйцэтгэх гэрээ үйлдэж, уг газарт хашаа улмаар Ч.Гантулгатай тохиролцсоноор амины орон сууцыг бариулах ажлыг гүйцэтгүүлэн ажилласан. Түүнээс нэхэмжлэгч нарын хэлсэнчлэн миний өмч хөрөнгө биш юм. Иймд нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэж өгнө үү гэсэн.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамжинд төлсөн 70.200 төгрөгийг Төрийн санд хэвээр үлдээж шийдвэрлэсэн.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 100.1, 106.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 57.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7.1.1.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч О.Б, О.Б, Д.А, М.М, С.Э, Ц.Г, Б.О
• Гомдлолын шалтгаан: Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх албанд хандсан боловч З.Э нь төлбөрөөс зайлсхийж өөрийн өмчлөлийн үл хөдлөх эд хөрөнгө болох Орхон аймгийн Баян-Өндөр сумын Их залуу багийн 48Б-05, 48Б-06 тоотод байрлах хоёр айлын хашааны газар, түүн дээр барьсан амины орон сууцаа Улсын бүртгэлд бүртгүүлж, өмчлөгчөөр бүртгүүлэхгүй байгаас дээрх үл хөдлөх хөрөнгөг шийдвэр гүйцэтгэлийн журмаар албадан дуудлага худалдаанд оруулж төлбөрт гаргуулах боломжгүй болоод байна.
• Шийдвэр: Шийдвэрийн Тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтын 106.1 гэснийг хасч, бусад хэсгийг хэвээр үлдээж, улсын тэмдэгтийн хураамжинд төлсөн 70.200 төгрөгийг Төрийн санд хэвээр үлдээж шийдвэрлэсэн.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 106.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 57.1.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч О.Б, О.Б, Д.А, М.М, С.Э, Ц.Г, Б.О
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлал хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх хуулийн шаардлагад нийцээгүй байна. Нэхэмжлэлийн үндэслэл, шаардлага хоорондоо холбоотой өөрөөр хэлбэл, шаардлага нь нэхэмжлэлийн үндэслэлээр тодорхойлогдох бөгөөд шүүх энэхүү асуудлыг тодруулаагүйгээс нэхэмжлэлийн талаар дүгнэлт хийж чадаагүй байна. Шүүх "газар, үл хөдлөх эд хөрөнгө нь гуравдагч этгээд Ч.Гантулгын өмч" гэсэн дүгнэлт хийхдээ өмчлөх эрхийг зохицуулсан Иргэний хуулийн 100.1, өмчлөгч хөрөнгөө бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах эрхтэй гэсэн мөн хуулийн 106.1 дэх заалтыг тухайн маргаанд буруу тайлбарлан хэрэглэсэн.
• Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. Нэхэмжлэгч нар хяналтын журмаар гомдол гаргахдаа улсын тэмдэгтийн хураамжид 2018 оны 11 дүгээр сарын 20-ны өдөр төлсөн 70.200 төгрөгийг шүүгчийн захирамжаар буцаан олгосон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Хяналтын шатны шүүх нь анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх хуулийн шаардлагад нийцээгүй гэж үзсэн.
• Нэхэмжлэлийн үндэслэл, шаардлага хоорондоо холбоотой өөрөөр хэлбэл, шаардлага нь нэхэмжлэлийн үндэслэлээр тодорхойлогдох бөгөөд шүүх энэхүү асуудлыг тодруулаагүйгээс нэхэмжлэлийн талаар дүгнэлт хийж чадаагүй байна.
• Shүүх "газар, үл хөдлөх эд хөрөнгө нь гуравдагч этгээд Ч.Гантулгын өмч" гэсэн дүгнэлт хийхдээ өмчлөх эрхийг зохицуулсан Иргэний хуулийн 100.1, өмчлөгч хөрөнгөө бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах эрхтэй гэсэн мөн хуулийн 106.1 дэх заалтыг тухайн маргаанд буруу тайлбарлан хэрэглэсэн.
• Нэхэмжлэгч Б.О хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад нэхэмжлэлээсээ татгалзсан агуулга бүхий хүсэлт гаргасан байхад шүүх түүний нэхэмжлэлийг шийдвэрлээгүй орхигдуулсан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд нийцээгүй байна.