📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: Х.Б- нь Х ХХК-д 2007 оны 11 сарын 12-ны өдөр 43.905.247 төгрөгийг зээлсэн. 2008 оны 6 сарын 10-ны өдөр зээлийн үлдэгдэл 43.592.977 төгрөгийг 37.603 ам.долларт шилжүүлсэн. Нэхэмжлэгч Х.Б- нь уг өөрчлөлт оруулсан гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үндэслэн 59.509.74 ам.доллар буюу 148.160.209 төгрөгийг гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан.
- Нэхэмжлэгч: Х.Б- нь зээлийн гэрээгээр шилжүүлсэн 59.509.74 ам.долларыг буцаан гаргуулахыг хүсчээ. Х нь зээлийн гэрээгээр Хнаас 43.905.247 төгрөг зээлсэн болохоос түүнтэй дүйцэхүйц АНУ-ын доллар зээлээгүй. Иймд 2008 оны 06 сарын 10-ны өдрийн 49100050-01 дугаартай “Барьцаат зээлийн гэрээнд өөрчлөлт оруулах гэрээ”-г хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгох, үр дагаварт уг гэрээгээр шилжүүлсэн бүх зүйлсийг буцаан гаргуулахыг хүсчээ.
- Хариуцагч: Х ХХК нь зээлийн гэрээгээр зээлдэгч Х.Б- нь Хтай харилцан тохиролцож 2007 оны 11 дүгээр сарын 12-ны өдөр байгуулсан 49100050 дугаартай Барьцаат зээлийн нэмэлт өөрчлөлт оруулж 49100050-01 дугаартай гэрээ байгуулсан. Уг гэрээг зээлдэгч Х.Б- нь Хтай харилцан тохирч бичгээр байгуулж, гарын үсэг зурсан. Талууд хуульд заасан хэлбэрийн шаардлагыг ханган, хууль тогтоомжид нийцсэн агуулгаар, гэрээний чөлөөт байдлын зарчимд үндэслэн харилцан тохиролцож байгуулсан Барьцаат зээлийн гэрээнд өөрчлөлт оруулах гэрээг нэхэмжлэгч валютын ханшийн зөрүүнд ихээхэн хэмжээний алдагдал хүлээж, эдийн засгийн маш хүнд нөхцөлд орсон гэсэн үндэслэлээр хүчин төгөлдөр бус гэж тайлбарлаж байгаа нь хууль зүйн үндэслэлгүй байна.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Шийдвэр: Нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 376.000 төгрөгийг улсын төсвийн орлогод хэвээр үлдээж, Х.Б-оос дутуу төлсөн 522.751 төгрөгийг гаргуулж шийдвэрлэсэн.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 56.5, 60.1, 56.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7.1.1.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч Х.Б-
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль зүйн үндэслэлгүй байна.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгчийн гаргасан давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисан.
- Үндэслэл: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч Х.Б-
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль зүйн үндэслэлгүй байна.
- Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Анхан шатны шүүх шаардлагын агуулга нэхэмжлэлийн үндэслэлтэй хэрхэн уялдаж байгааг нарийвчлан тодорхойлж чадаагүй, энэ талаар дүгнэлт хийгээгүй нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 118.4-т нийцээгүй байна.
- Шүүх нэхэмжлэгчийн хүсэлтийг хангаж, шинжээч томилж “Х.Б-ын Хинд төлсөн ам долларын хэмжээг тухайн төлсөн өдөр бүрээр нь Монгол банкны зарласан хаалтын ханшаар нь тулгалт хийх замаар төгрөгийн зээлээс нь хасч тооцох, ийнхүү тооцсоны дараах байдлаар Хнаас анх зээлсэн 43.905.247 төгрөгийн зээлийг хүүгийн хамт төлж дуусгасан эсэх, эсхүл одоогийн байдлаар хэдэн төгрөгийн зээлийн үлдэгдэлтэй эсэхийг банкны хүү, зээл бодох аргачлалын дагуу талуудын байгуулсан гэрээ болон Х.Б-ын төлсөн дансны хуулгуудыг үндэслэн тогтоох”-ыг даалгасан бөгөөд шинжээч уг асуултад хариулаагүй гэж үзэн нэмэлт шинжилгээ хийлгэхээр захирамж гаргасан.
- Shинжээч 2017 оны 7 дугаар сарын 25-ний өдөр дахин дүгнэлт гаргасан боловч захирамжид дурдсан асуултад бүрэн хариулаагүй байна /хэргийн 104-106, 123-128 дугаар тал/.
- Анхан шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны хуулиар тогтоосон журам зөрчсөн байхад давж заалдах шатны шүүх энэ талаар дүгнэлт хийгээгүй, шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 167.1.5-т нийцээгүй байна.