📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: Н.М-өөс Г.А-, Ч.Б- нарт 2014 оны 4-12 сарын хугацаанд 60.000.000 төгрөг зээлдүүлсэн, 2015 оны 1 сарын 1-ний өдөр 87.000.000 төгрөг зээлийн гэрээ байгуулсан. Зээлдэгч нар 75.238.000 төгрөг төлсөн тул зөрүү 14.760.000 төгрөгийг гаргуулахыг хүссэн.
- Нэхэмжлэгч: Н.М - зээлийн үлдэгдэл 56.000.000 төгрөг, илүү төлсөн 21.040.000 төгрөг гаргуулахыг хүссэн.
- Хариуцагч: Г.А-, Ч.Б- - зээлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх, илүү төлсөн 21.040.000 төгрөг гаргуулахыг хүссэн.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Шийдвэр: Хариуцагч Г.А-, Ч.Б- нараас 14.760.000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгч Н.М-т олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 41.240.000 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагч Г.А-, Ч.Б- нарын сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 281.1, 282.4, 60.1, 56.1.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч Н.М
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх зээлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзсэн, хүүгийн хэмжээг бууруулсан.
- Шийдвэр: Хариуцагч Г.А-, Ч.Б- нараас 11.762.000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгч Н.М-т олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 44.238.000 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагч Г.А-, Ч.Б- нарын сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 281.1, 282.1, 282.3, 282.4, 176.2.2.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Гомдлол гаргагч: Хариуцагч Г.А
- Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх бичгийн гэрээг үнэлж дүгнэсэн атлаа хүү төлөхөөр хэлэлцсэн тохиролцоо Иргэний хуулийн 282.3-т заасныг зөрчсөн гэж хоорондоо зөрчилтэй дүгнэлтийг хийсэн.
- Шийдвэр: Архангай аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2017 оны 10 дугаар сарын 30-ны өдрийн 22 дугаар магадлалын 1 дэх заалт, Баянхонгор аймаг дахь сум дундын Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн 2017 оны 7 дугаар сарын 17-ны өдрийн 131/ШШ2017/00523 дугаар шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг “Иргэний хуулийн 281.1, 282.1-д зааснаар хариуцагч Г.А-, Ч.Б- нараас 11.762.000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгч Н.М-т олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 44.238.000 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, Иргэний хуулийн 492.1.1-д заасан үндэслэл тогтоогдоогүй тул нэхэмжлэгч Н.М-өөс 21.040.000 төгрөг гаргуулахыг хүссэн хариуцагч Г.А-, Ч.Б- нарын сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосугай” гэж, тогтоох хэсгийн 2 дох заалтад “...231.750 төгрөг...” гэснийг “...203.142 төгрөг...” гэж тус тус өөрчлөн шийдвэр, магадлалын бусад заалтыг хэвээр үлдээж, хариуцагч Г.А-гийн гомдлыг хангахгүй орхиж.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хяналтын шатны шүүх анхан шатны шүүхийн дүгнэлтээр зээлийн гэрээгээр хүлээсэн зээл, хүүд нийт 90.000.000 төгрөг үүргээс хариуцагч нар 75.238.000 төгрөг төлсөн нь тогтоогдсон тул зөрүү 14.760.000 төгрөгийг гаргуулахаар анхан шатны шүүх шийдвэрлэсэн нь зөв боловч хариуцагчийн гомдлоор хэргийг хянаж байгаа учир төлбөрийг давж заалдах шатны шүүхийн магадлалд заасан 11.762.000 төгрөгийн хэмжээгээр хэвээр үлдээх нь зүйтэй.
- Давж заалдах шатны шүүх бичгийн гэрээнд тусгаж, уг гэрээг нотариатаар гэрчлүүлсэн нь 87.000.000 төгрөг зээлснийг нотлох хангалттай баримт гэж үзсэн нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.1-д заасан нотлох үүрэг, 40.1, 40.2-т заасан нотлох баримт үнэлэх журамтай нийцээгүй байна. Иймд давж залдах шатны шүүх Иргэний хуулийн 281.1, 282.4-т заасныг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн гэж дүгнэсэн.
- Анхан шатны шүүх хариуцагчийн зээлийн хүүг гэрээгээр тохиролцоогүй тул үндэслэлгүйгээр илүү төлсөн 21.040.000 төгрөг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохдоо нэхэмжлэлийн эрх зүйн үндэслэлийг тодорхойлж хууль хэрэглээгүй алдааг давж заалдах шатны шүүх илрүүлж засаагүй нь буруу тул энэ үндэслэлээр шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулах нь зүйтэй.