Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

Үйл явдал

Бусдын эзэмшил ашиглалтад байгаа газрыг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч нь өөрийн бүртгэлтэй газар дээр хариуцагч тал хашаа, байшин барьж эзэмшиж байгаа тул уг газрыг чөлөөлүүлэхийг шаардсан байна. Хариуцагч тал нь тухайн байшин нь өөрийн өмч боловч байрлаж буй дэвсгэр газар нь нэхэмжлэгчийн эзэмшлийнх биш гэж маргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч тал өөрийн эзэмшлийн газар дээр байгууламж барьж, эзэмшлийг нь зөрчиж байгаа тул газрыг чөлөөлүүлнэ үү гэж шаардсан.
• Хариуцагч: Маргаантай газар нь нэхэмжлэгчийн эзэмшлийнх биш тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох, мөн газрын хэмжээ, давхцалтай холбоотой шинжээг хийлгэх хүсэлтийг хангахгүй байсан нь буруу гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан болон давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийг хангаж, газрыг чөлөөлүүлэхээр шийдвэрлэсэн бол хяналтын шатны шүүх анхан болон давж заалдах шатны шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. Учир нь хариуцагч тал байшин байрлаж буй дэвсгэр газар нь нэхэмжлэгчийн эзэмшлийнх эсэхийг тодорхойлохын тулд хэмжилт, үзлэг хийлгэх хүсэлт гаргасан боловч шүүх түүнийг хангаагүй тул хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг ноцтой зөрчсөн байна. Мөн байшин нь нэхэмжлэгчийн газарт оршиж байгаа эсэхийг баримтаар тогтоогдоогүй тул Иргэний хууль 106.1-д заасны дагуу нэхэмжлэлийг хангахад хангалтгүй баримттай байсан тул шүүх ач холбогдол бүхий баримтыг бүрдүүлж үнэлэх үүргээ биелүүлээгүй гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хариуцагчийн байшин байрлаж буй дэвсгэр газар нь нэхэмжлэгчийн эзэмшлийнх болох нь баримтаар тогтоогдсон байх ёстой тул тэр тохиолдолд л нэхэмжлэгч эзэмшлийн газрыг шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 106.1).
• Өмчлөгч нь өөрийн эзэмшлийн газар дээр бусдын хууль бус үйлдлийг зогсоох, эзэмшлийг нь шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 106.2, 106.4).
• Шүүх нь талуудын гаргасан нотлох баримтыг судлах, шинжээг хийлгэх хүсэлтийг үндэслэлгүйгээр татгалзах нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн мөн (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 40.1, 40.2).