Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

Үйл явдал

Бусдын эзэмшил ашиглалтад байгаа газрын дээрх үл хөдлөх эд хөрөнгийг буулгуулах болон газрын өмчлөх эрхийг шилжүүлэх тухай маргаан. Нэхэмжлэгч нь өөрийн өмчлөлийн газар дээр хариуцагчийн сууц баригдсан тул түүнийг буулгуулж, газрыг чөлөөлүүлэхийг шаардсан. Хариуцагч нь тухайн сууц нь нэхэмжлэгчийг газрыг өмчлөхөөс өмнө баригдсан бөгөөд өмчлөх эрх нь хууль ёсны гэж маргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагчийн сууц нь өөрийн өмчлөлийн газрын хил заагийг санаатайгаар хэтрүүлэн баригдсан тул сууцыг буулгуулж, газрын өмчлөх эрхийг өөртөө шилжүүлэх шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Сууц нь нэхэмжлэгч газрыг өмчлөхөөс өмнө баригдсан, өмчлөх эрх нь хууль ёсны тул буулгах үндэслэлгүй, мөн нэхэмжлэгч газрыг худалдан авахдаа уг сууцын байршлыг мэдэх боломжтой байсан гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэж, давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгосон. Хяналтын шатны шүүх анхан болон давж заалдах шатны шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. Учир нь нэхэмжлэгч нь газрын өмчлөгч, хариуцагч нь үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөгч болох нь тогтоогдсон боловч тухайн үл хөдлөх эд хөрөнгө нь газрын үндсэн бүрдэл хэсэг мөн эсэх, гуравдагч этгээдийн эрх бүртгэгдсэн эсэх болон буулгуулах шаардлагатай эд хөрөнгийн үнэ цэнэ, чанар байдлын талаарх баримт хангалттай авагдаагүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Газар өмчлөгч нь газрын эзэмшлийг шилжүүлэн авах үедээ тухайн газар дээрх үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөгчийн эрх, тэдгээрийн хоорондын харилцан хамаарлыг тодруулах шаардлагатай тул эдгээр нөхцөл байдлыг тогтоохгүйгээр хэргийг шийдвэрлэх боломжгүй (Иргэний хууль 106.1, 106.2).
• Буулгуулахыг шаардаж буй үл хөдлөх эд хөрөнгө нь газрын үндсэн бүрдэл хэсэг мөн эсэх эсвэл түр зуурын хэрэгцээний зориулалттай эсэхийг тодорхойлох нь хэргийн шийдвэр гаргахад ач холбогдолтой.
• Хэргийн шийдвэрт ашиглах нотлох баримт, тухайлбал эд хөрөнгийн үнэ цэнэ, чанар байдал болон гуравдагч этгээдийн эрхийн талаарх лавлагаа хангалттай авагдаагүй тул хэргийг дахин хэлэлцүүлэх шаардлагатай (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 176.2.5).