Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

Үйл явдал

Барьцааны зүйлийг гуравдагч этгээдийн хууль бус эзэмшлээс гаргуулах эрхтэй эсэх тухай маргаан. Банк нь зээлдэгчийн барьцаалсан орон сууцыг гуравдагч этгээдүүд эзэмшиж байгаа тул уг үл хөдлөх эд хөрөнгийг эзэмшигчээс албадан чөлөөлүүлэх, хууль бус эзэмшлийг зогсоох шаардлага гаргасан. Хариуцагч нар нь тухайн орон сууцыг компанитай байгуулсан гэрээний үндсэн дээр эзэмшиж байгаа гэж маргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Барьцааны зүйл гуравдагч этгээдийн хууль бус эзэмшилд орсон тул барьцаалагч нь эд хөрөнгийг эзэмшигчээс гаргуулах эрхтэй гэж үзэн, орон сууцыг чөлөөлүүлэх шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Орон сууцыг компанитай байгуулсан гэрээний үндсэн дээр эзэмшиж байгаа бөгөөд компани нь гуравдагч этгээд тул түүнийг оролцуулахгүйгээр иргэн хувь хүнийг хариуцагч болгон шийдвэрлэх нь эрх, ашигт сөргөөр нөлөөлнө гэж маргасан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон бол давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангасан магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. Учир нь барьцаалагч нь өмчлөгчийн эрхийг эдлэхгүй бөгөөд улсын бүртгэлд өмчлөгч нь өөр этгээд хэвээр байгаа тул өмчлөгчийн нэр дээр барьцааны зүйлийг бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах эрх үүсэхгүй (Иргэний хууль 106.1), мөн гуравдагч этгээдийн эрх, үүрэгт сөргөөр нөлөөлөх магадлалтай компани нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцуулагдаагүй тул түүнийг оролцуулахгүйгээр гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж дүгнэсэн нь буруу юм (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 29.3).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Барьцаалагч нь барьцааны зүйлийг гуравдагч этгээдийн хууль бус эзэмшлээс шаардах эрхтэй боловч энэ нь барьцаалуулагчийн бус хууль бус эзэмшлийг барьцаалагчийн эзэмшилд шилжүүлэх зорилготой тул өмчлөгчийн эрхтэй хамааралгүй барьцаалагч өөрөө өмчлөгчийн нэр дээр шаардлага гаргах эрхгүй (Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны тухай хууль 23.4, Иргэний хууль 106.1).
• Маргаантай хэргийн талуудаас бус, гуравдагч этгээдийн эрх, үүрэгт сөнгөөр нөлөөлөхөөр байвал түүнийг хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд заавал оролцуулах ёстой (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 29.3).
• Нэхэмжлэгч нь барьцааны эрхийг бүртгүүлснээс бус, өмчлөх эрхийг бүртгэлийн замаар олж аваагүй тул өмчлөгчийн эрхийг эдлэхгүй гэж үзэн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв байна (Иргэний хууль 106.1).