Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Нэхэмжлэгч Б.О нь "О" ХХК-тай 2013 оны 9 дүгээр сарын 26-ны өдөр "Орон сууц захиалгын гэрээ" байгуулж, 62.66 м.кв талбай бүхий 3 өрөө орон сууцыг нийт 87,724,000 төгрөгөөр захиалан, үнийг бүрэн төлсөн боловч хариуцагч орон сууцыг хугацандаа ашиглалтад оруулаагүй, өмчлөх эрхийг шилжүүлээгүй.
• Нэхэмжлэгч: "О" ХХК-ийн барьсан орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоолгож, гэрчилгээ гаргуулахад шаардлагатай бичиг баримтыг гаргуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч нь "МГ" ХХК-д тогтвортой ажиллах үүргээ биелүүлээгүй тул хөнгөлөлттэй үнээр орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээний үүрэг дуусгавар болсон, гэрээг цуцалсан гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2024-03-04, Дугаар: 181/ШШ2024/00892
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийг хангаж, Б.О-г орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоож, гэрчилгээ гаргуулахад шаардлагатай бичиг баримтыг "О" ХХК-д даалгасан.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 343.1-д заасан ажил гүйцэтгэх гэрээний харилцаа үүссэн, нэхэмжлэгч гэрээний үнийг бүрэн төлсөн, хариуцагч орон сууцыг хүлээлгэн өгөх үүргээ биелүүлээгүй. Талууд тогтвор суурьшилтай ажиллах хугацааг тохиролцоогүй тул гэрээ цуцлах үндэслэлгүй.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2024-05-10, Дугаар: 210/МА2024/00981
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх талуудын хооронд ажил гүйцэтгэх гэрээний харилцаа үүссэн гэж буруу тодорхойлсон, худалдах-худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн, нэхэмжлэгч үүргээ биелүүлээгүй.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Талуудын хооронд худалдах-худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн. Нэхэмжлэгч өөрийн хүсэлтээр ажлаас чөлөөлөгдсөн тул орон сууцны үнэлгээг зах зээлийн ханшаар тооцох тохиролцоо хэрэгжинэ. Нэхэмжлэгч орон сууцны үнийг бүрэн төлөөгүй тул өмчлөгчөөр тогтоох нь Иргэний хуулийн 112.1-д нийцэхгүй.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2024-10-10, Дугаар: 210/МА2024/00981
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх талуудын хооронд байгуулагдсан гэрээг буруу дүгнэж, гэрээний зүйлийг тохиролцсон хугацаанаас хойш 6 жилийн дараа ашиглалтад оруулсан хариуцагчийн үүрэг зөрчсөн байдлыг үнэлээгүй.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Талуудын хооронд 2013 оны 9 дүгээр сарын 26-ны өдөр байгуулсан "Орон сууц захиалгын гэрээ"-гээр гэрээний зүйл болох орон сууцны барилга нь гэрээ байгуулах үед бий болоогүй байсан. Хариуцагч тодорхой хугацааны дараа барьж дуусган нэхэмжлэгчийн өмчлөлд шилжүүлэхээр тохиролцсон нь Иргэний хуулийн 343.1-д заасан ажил гүйцэтгэх гэрээний шинжтэй байна.
• Давж заалдах шатны шүүх талуудын хоорондын харилцааг худалдах-худалдан авах гэрээ гэж үзсэн нь хууль зүйн үндэслэлгүй. Гэрээ байгуулагдах үед эд хөрөнгийг бий болгох хүсэл зориг илэрхийлэгдсэн нь ажил гүйцэтгэх гэрээний үндсэн шинж юм.
• "Орон сууц захиалгын гэрээ"-ний 5.2.2-т заасан "тогтвор суурьшилтай ажиллах" гэдгийг талууд тодорхой тохиролцоогүй тул нэхэмжлэгчийг тогтвор суурьшилтай ажиллаагүй гэж үзэхгүй. Гэрээний 4.1-д заасан орон сууцыг ашиглалтад оруулах хугацаанд нэхэмжлэгч ажлаас чөлөөлөгдөх хүсэлт гаргаагүй.
• Гэрээний 6.1.2-т "хөдөлмөрийн гэрээ дуусгавар болсноос хойш төлөгдөх дүнг зах зээлд орон сууц санал болгож буй үнээр тооцох, төлбөрийн нөхцөлийг тогтоосон гэрээний хавсралтыг өөрчлөх" нь хариуцагч компанийн үүрэг байсан. Гэрээ хэрэгжих явцад орон сууцны үнэд өөрчлөлт ороогүй.
• Нэхэмжлэгч гэрээний үнийг бүрэн төлөөгүй байсан ч хариуцагч орон сууцыг хугацандаа барьж дуусгаагүй тул хариуцагчийг гэрээнээс татгалзах эрхтэй гэж үзэхгүй.
• Нэхэмжлэгч орон сууц ашиглалтад орсны дараа үнийн үлдэгдлийг төлж гэрээний үүргээ биелүүлсэн нь хууль болон гэрээнд зааснаар буруутгах үндэслэлгүй.
• Иргэний хуулийн 343.1-д зааснаар нэхэмжлэгч орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоолгох, гэрчилгээ гаргуулахад шаардлагатай бичиг баримтыг гаргуулах эрхтэй.