Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Х банк ХХК нь Т ХХК, А ХХК болон А.С-д холбогдуулан зээлийн гэрээг цуцалж, гэрээний үүрэгт нийт 25,932,863,993.50 төгрөг гаргуулах, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах нэхэмжлэл гаргасан.
• Нэхэмжлэгч: Х банк ХХК нь Т ХХК нь зээлийн гэрээний үүргээ ноцтой зөрчсөн тул гэрээг цуцалж, үндсэн зээл, зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийг хангуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Т ХХК нь үндсэн зээлийг төлөхөөс татгалзахгүй, харин Ковид-19 цар тахлын улмаас үйл ажиллагаа зогссон тул зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг бүрэн төлөх боломжгүй гэж маргасан. А ХХК болон А.С нар нь зээлийн гэрээ байгуулаагүй тул зээлийн төлбөр шаардсаныг хүлээн зөвшөөрөхгүй, харин барьцааны гэрээний үүргийг хүлээсэн бөгөөд Т ХХК-ийн барьцааны хөрөнгө нь үүргийг хангахад хүрэлцэх тул өөрсдийн барьцааг чөлөөлөхийг хүссэн.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2022-12-07, Дугаар: 135/ШШ2022/01748
• Шийдвэр: Зээлийн гэрээг цуцалж, Т ХХК-аас 25,932,863,993.50 төгрөг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах, А ХХК, А.С нарт холбогдох нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 225.1, 451.1, 453.1, 460.1, 169.1, 175.1, Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай хуулийн 66.1. Т ХХК нь зээлийн гэрээний үүргээ ноцтой зөрчсөн, бусад хариуцагчид зээлийн гэрээний тал биш.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2023-05-30, Дугаар: 209/МА2023/00049
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагаас 1,853,880,267 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгож, зээлийн хүү болон нэмэгдүүлсэн хүүг 25 хувиар бууруулсан нь үндэслэлгүй.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, Т ХХК-аас 24,078,983,666 төгрөг гаргуулж, 1,853,880,267 төгрөгийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Зээлийн гэрээний 7.3, 10.6-д заасан нөхцөлүүд нь талуудын тэгш эрхийн зарчимд нийцэхгүй, нэхэмжлэгч гэрээний нөхцөлийг өөрчлөх үүргээ биелүүлээгүй.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2023-11-10, Дугаар: 001/ШХТ2023/00970
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг 25 хувиар бууруулсан нь хууль зүйн үндэслэлгүй. Мөн хариуцагчийн давж заалдах гомдол гаргах хугацааг үндэслэлгүй сэргээсэн.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Давж заалдах шатны шүүх хариуцагчийн давж заалдах гомдол гаргах хугацааг сэргээсэн нь хуульд заасан бүрэн эрхийн хүрээнд хийгдсэн тул хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны ноцтой зөрчил биш.
• Зээлийн гэрээний 7.3-д заасан "зээлдэгчид учирсан хохирлыг тооцон үзэж, тохирсон хөнгөлөлт үзүүлж болно" гэсэн заалт нь зээлдэгчид хөнгөлөлт үзүүлэх эсэх нь зээлдүүлэгчийн эрх хэмжээний асуудал бөгөөд шүүхээс өөрийн санаачилгаар хөнгөлөлт үзүүлэх үндэслэл болохгүй.
• Гэнэтийн буюу давагдашгүй хүчний шинжтэй онцгой нөхцөл байдал (Ковид-19 цар тахал) нь зээлдэгчийг зээлийн гэрээний үүргээс чөлөөлөх, хэмжээг багасгах үндэслэл болохгүй. Иргэний хуулийн 189.1-д зааснаар талууд гэрээний агуулгыг чөлөөтэй тодорхойлох эрхтэй.
• Хариуцагч Т ХХК нь зээлийн хугацааг сунгах хүсэлт гаргасан боловч шаардлагатай баримт бичгийг ирүүлээгүйгээс талууд гэрээндээ өөрчлөлт оруулаагүй нь хариуцагчийн буруутай үйлдэл.
• Т ХХК нь гадаад худалдаа, газар тариалан зэрэг олон чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг тул зээлийн үүргийг гүйцэтгэж чадаагүй нь зөвхөн Ковид-19-тэй холбоотой гэж үзэх хангалттай үндэслэлгүй.
• Иргэний хуулийн 451.1, 453.1-д зааснаар зээлдэгч нь авсан зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг төлөх үүрэгтэй. Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэсэн нь хууль зөрчөөгүй.
• Барьцааны зүйлээр зээлийн гэрээний үүргийг хангуулах нь Иргэний хуулийн 174.1, 175.1-д нийцсэн.