📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: Нэхэмжлэгч Г.С нь "ХХБ" ХХК-иас орон сууцны зээл авч, хариуцагч "АД" ХК-тай ипотекийн даатгалын гэрээ байгуулсан. Гэрээ хүчин төгөлдөр байх хугацаанд нэхэмжлэгч цус харваж, хөдөлмөрийн чадвараа 90 хувиар алдсан тул даатгалын нөхөн төлбөр шаардсан.
- Нэхэмжлэгч: "АД" ХК-иас даатгалын нөхөн төлбөрт 60,788,742 төгрөг гаргуулахыг шаардсан.
- Хариуцагч: Нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, гэрээнд заасан даатгалын эрсдэлд нэхэмжлэгчийн өвчин хамаарахгүй, мөн Санхүүгийн зохицуулах хорооны албан бичигт нөхөн төлбөр олгохоос татгалзсан нь үндэслэлтэй гэж үзсэн.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Өдөр: 2022-08-15, Дугаар: 181/ШШ2022/01796
- Шийдвэр: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 431.1, Даатгалын тухай хуулийн 8.5.3.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Өдөр: 2022-10-31, Дугаар: 210/МА2022/01939
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
- Гомдлолын шалтгаан: Даатгалын тохиолдол мөн эсэх талаар анхан шатны шүүх буруу дүгнэсэн.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, хариуцагчаас 60,788,742 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгосон.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 431.1, даатгагч гэрээний заалтыг даатгуулагчид тайлбарлан ойлгуулаагүй, хуулиар хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй тул гэнэтийн өвчний улмаас хөдөлмөрийн чадвараа 90 хувиар алдсан эрсдэл нь даатгалын тохиолдол мөн.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Өдөр: 2023-02-09, Дугаар: 001ШХТ2023/00003
- Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
- Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх гэрээний нөхцөлийг буруу тайлбарлаж, Ипотекийн даатгалын үйл ажиллагааны журмыг бүрэн хэрэглээгүй.
- Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Зохигчийн хооронд байгуулсан даатгалын гэрээ нь стандарт нөхцөл бүхий гэрээ байсан. Гэрээний боловсруулалт, бичигдсэн техник, үсгийн фонд, хэлбэрийн онцлог байдал нь даатгагчаас даатгуулагчид тайлбар зөвлөмж өгөх, эрсдэлийн ялгаа заагийг ойлгомжтой тусгахыг шаарддаг.
- Гэрээний 3.3 болон 3.4 дэх хэсгүүдийн томьёолол нь даатгуулагчийг төөрөгдүүлэхүйц байсан бөгөөд "цус харвах", "зүрх гэнэт зогсох" зэрэг эрсдэлийг гэнэтийн ослын даатгалын хураамжийн дүнд багтаахаар заасан нь даатгалын нөхөн төлбөрт хамаарах эрсдэл гэсэн ойлголт төрүүлсэн.
- Санхүүгийн зохицуулах хорооны 2018 оны 210 дугаар тогтоолоор батлагдсан Ипотекийн даатгалын үйл ажиллагааны журмын 4.2-т нөхөн төлбөр олгох, татгалзах нөхцөлийг тодорхой, хоёрдмол утгагүй байхаар заасан. Мөн 4.5-д даатгагч гэрээний нөхцөл, шаардлагыг танилцуулж, мэдүүлгийн маягтаар баталгаажуулсан байхыг заасан.
- Даатгагч "АД" ХК нь нэхэмжлэгчид даатгалын гэрээний нөхцөл шаардлагыг танилцуулж, мэдүүлгийн маягтын дагуу мэдээлэл авч баталгаажуулсан эсэх нь хэргийн баримтаар тогтоогдоогүй. Энэ талаар давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт үндэслэлтэй.
- Иргэний хуулийн 201.1-д стандарт нөхцөлийг илэрхийлсэн үг хэллэгийн утга санаа ойлгомжгүй бол санал хүлээн авагч талд ашигтайгаар тайлбарлахаар заасныг баримтлах ёстой.
- Ипотекийн даатгалын журмын 5.4.2-т даатгагч энэхүү журмыг зөрчиж гэрээ байгуулснаас үүдэн даатгуулагч хохирсон нөхцөлд хохирлыг даатгагчаар төлүүлэхээр заасан.
- Иймд цус харвасны улмаас хөдөлмөрийн чадвараа 90-ээс дээш хувиар алдсан нь даатгалын гэрээний эрсдэлд хамаарна гэж үзсэн давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт хуульд нийцсэн.