Өвөрхангай аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Түрээсийн гэрээний төлбөр болон гэрээний үүрэг биелүүлээгүйгээс үүссэн хохирол, алдангийн төлбөр төлүүлэх маргаан. Түрээслүүлэгч нь түрээслэгч түрээсийн төлбөрөө хугацаанд нь төлөөгүй, эд хөрөнгийг дутуу хүлээлгэн өгсөн, бусад зардлыг хариуцаагүй гэж үзэн төлбөр болон хохирол гаргуулахыг шаардсан тул хариуцагч нь түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлэлцэх, засвар хийсэн зардлаа нэхэмжлэх хүсэлт гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Түрээсийн төлбөр болон гэрээний үүрэг биелүүлээгүйгээс үүссэн алданги, эд хөрөнгийн хохирол, туслах зардлуудыг гаргуулах шаардлагатай байна.
• Хариуцагч: Түрээсийн төлбөр төлөөгүй тул гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлэлцэх ёстой, мөн түрээсийн байранд хийсэн засвар, сайжруулалтын зардлыг нэхэмжлэх эрхтэй.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан тул нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлэлцэх, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон байна. Учир нь түрээсийн төлбөр төлөгдөөгүй баримт тогтоогдсон тул төлбөр гаргуулах нь үндэслэлтэй, харин гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлэлцэх нь талуудын харилцан зөвшөөрөгдсөн нөхцөл болон гэрээний шинж чанартай холбоотой тул үндэслэлтэй гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Түрээслэгч нь түрээсийн төлбөрийг хугацаанд нь төлөх үүрэгтэй байсан тул төлөгдөөгүй төлбөр болон гэрээний үүрэг биелүүлээгүйгээс үүссэн алдангийг төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 318).
• Түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлэлцэх нь талуудын хүсэл зориг, гэрээний нөхцөл болон үйл явдлын шинж чанарт үндэслэн үндэслэлтэй (Иргэний хууль 492, 493).
• Шүүхийн шийдвэрээр буцаан олгохоор шийдвэрлэсэн улсын тэмдэгтийн хураамжийг дахин нэхэмжлэл гаргах үед шинээр төлөх ёстой тул хууль хэрэглээний зөрүүг арилгах зорилгоор нөхөн төлүүлнэ (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 58, 58.1).