Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Бичиглэлгүй, итгэлцэл дээр суурилсан олон удаагийн мөнгөн шилжүүлгээс үүссэн зээлийн гэрээний үүргийн хэмжээ, илүү төлсөн мөнгийг буцаан авах эрх зүйн маргаан. Талуудын хооронд бичгээр баталгаажуулсан гэрээ байхгүй ч хоорондын тооцоо, мөнгө шилжүүлэх үйлдлээр зээлийн харилцаа тогтоогдсон. Нийт зээлсэн болон төлсөн мөнгийг харьцуулж тооцоход нэг тал нь илүү төлсөн эсэхийг тодорхойлох шаардлага үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагчаас зээлийн гэрээний дагуу илүү төлсөн мөнгийг буцаан гаргуулахыг шаардсан. Талуудын хооронд хийсэн тооцооны үр дүнд нэхэмжлэгч зээлсэн мөнгийг хэтэрхий их хэмжээгээр буцаан төлсөн гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгчээс зээлсэн мөнгийг бүрэн төлөөгүй, харин өөрсдөө илүү төлсөн гэж үзэн сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. Бичиглэлгүй, зөвхөн итгэлцэл дээр ажилласан ч нийт тооцоогоор нэхэмжлэгч өөрсдийн зээлийг барагдуулаагүй гэж маргасан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, илүү төлсөн мөнгийг буцаан төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн бөгөөд хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх доод шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн мөнгөн хөрөнгө хариуцагчийн өмчлөлд үндэслэлгүйгээр шилжсэн тул нэхэмжлэгч нь илүү төлсөн мөнгийг шаардах эрхтэй гэж дүгнэв. Хариуцагч зээлдэгч нь зээлийн үүргээ бүрэн гүйцэтгэснээр зээлийн гэрээ дуусгавар болсон тул сөрөг нэхэмжлэл үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Бичиглэлгүй, зөвхөн мөнгө шилжүүлэх үйлдэл болон талуудын тайлбараар зээлийн гэрээ байгуулагдсан гэж үзнэ. Талууд мөнгө зээлж, буцаан төлөх хүсэл зоригтой байсан, мөнгө шилжүүлсэн үйлдэл гэрээг хэрэгжүүлсэн гэж үзэх үндэслэлтэй (Иргэний хууль 281.1).
• Зохигчдын хооронд олон удаагийн мөнгөн шилжүүлэг хийгдсэн тохиолдолд нийт зээлсэн болон нийт төлсөн мөнгийг харьцуулж тооцоолсон үр дүнд үндэслэн илүү төлсөн мөнгийг буцаан авах эрх үүснэ. Нэхэмжлэгч мөнгөн хөрөнгө хариуцагчийн өмчлөлд үндэслэлгүйгээр шилжсэн тул Иргэний хууль 492.1.1-д зааснаар буцаан авах эрхтэй (Иргэний хууль 492.1.1).
• Зээлдэгч нь зээлийн үүргээ бүрэн гүйцэтгэснээр зээлийн гэрээний үүрэг дуусгавар болно. Зээлдэгч төлсөн мөнгө нь зээлсэн мөнгийг хамрах хэмжээнд хүрсэн тул зээлийн гэрээний үүргийг биелүүлсэн гэж үзнэ (Иргэний хууль 236.1.1).