Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэл, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангуулах эрх зүйн маргаан. Зээлдэгч компани нь зээлийн гэрээний дагуу үндсэн төлбөр болон хүүгээ цаг тухайд нь төлөөгүй тул зээлийг бүхэлд нь дуудаж, барьцаа хөрөнгийг борлуулан төлбөрийг хангуулахыг шаардсан. Зээлдэгч нар зээлийн хугацаа дуусаагүй байхад банк данснаас мөнгө татан авсан ч үүнийг зөвхөн хүүд тооцож, үндсэн үүргийг хойшлуулсан гэж үзэж, тооцоог эс зөвшөөрсөн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээний дагуу үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг нийт дүнгээр нь төлүүлэх, мөн төлбөр хийгдээгүй тохиолдолд барьцаанд тавьсан тээврийн хэрэгсэл болон орон сууцыг дуудлага худалдаагаар борлуулж, үлдэгдэл дүнгээс үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Зээлийн гэрээний хугацаа дуусаагүй байхад банк данснаас мөнгө татан авсан ч үүнийг зөвхөн хүүд тооцож, үндсэн үүргийг хойшлуулсан нь маргаан үүсгэсэн. Тооцоог тодорхойгүй гэж үзэж, талууд тохиролцох, хугацаа сунгах боломжийг эрэлхийлсэн.

Шатуудын шийдвэр

Доод шатны шүүх нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, зээлдэгч нараас зээлийн үлдэгдэл болон хүүг төлүүлэх, барьцаа хөрөнгийг борлуулахыг заасан. Давж заалдах шатны шүүх доод шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Зээлдэгч нар зээлийн гэрээний дагуу үндсэн зээл болон хүүгийн төлбөрийг хуваарийн дагуу бүрэн төлөөгүй, мөн зээл буцаан дуудах мэдэгдлийг хүлээн авсан ч төлбөр хийгээгүй байсан тул зээлдэгч нар зээлийн үлдэгдэл болон хүүг төлөх үүрэгтэй гэж дүгнэсэн. Барьцаагаар хангагдсан үүргийг гүйцэтгээгүй бол барьцаалагч нь бусад үүрэг гүйцэтгүүлэгчдээс тэргүүн ээлжинд барьцааны зүйлийн үнээс шаардлагаа хангуулах эрхтэй байсан тул барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангуулах эрх үүссэн гэж үзсэн. Хууль эсвэл гэрээнд өөрөөр заагаагүй бол барьцааны зүйлийг дуудлага худалдаагаар худалдана гэсэн заалтыг баримтласан.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгч зээлийн үүргээ гүйцэтгээгүй тохиолдолд зээлдэгч нь зээлийн бүх үлдэгдлийг нэгэн зэрэг төлөх үүрэгтэй бөгөөд барьцаалагч нь барьцааны зүйлээс шаардлагаа хангуулах эрхтэй (Иргэний хууль 451.1, 453.1).
• Барьцаагаар хангагдсан үүргийг гүйцэтгээгүй бол барьцаалагч нь бусад үүрэг гүйцэтгүүлэгчдээс тэргүүн ээлжинд барьцааны зүйлийн үнээс шаардлагаа хангуулах эрхтэй (Иргэний хууль 153.1).
• Хууль эсвэл гэрээнд өөрөөр заагаагүй бол барьцааны зүйлийг дуудлага худалдаагаар худалдана (Иргэний хууль 159.1).