Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Банкны зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэл, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангуулах маргаан. Зээлдэгч компани нь иргэдэд зээл олгож, тээврийн хэрэгсэл болон үл хөдлөх эд хөрөнгийг барьцаалсан боловч зээлдэгч нар зээлийн үндсэн төлбөр болон хүүгээ цаг тухайд нь төлөөгүй тул зээлийг бүхэлд нь дуудаж, барьцаа хөрөнгийг борлуулан төлбөрийг хангуулахыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээний дагуу үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг нийт дүнгээр нь төлүүлэх, мөн төлбөр хийгдээгүй тохиолдолд барьцаанд тавьсан тээврийн хэрэгсэл болон орон сууцыг дуудлага худалдаагаар борлуулж, үлдэгдэл дүнгээс үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Зээлийн гэрээний хугацаа дуусаагүй байхад банк данснаас мөнгө татан авсан ч үүнийг зөвхөн хүүд тооцож, үндсэн үүргийг хойшлуулсан нь маргаан үүсгэсэн. Тооцоог тодорхойгүй гэж үзэж, талууд тохиролцох, хугацаа сунгах боломжийг эрэлхийлсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, зээлдэгч нараас зээлийн үлдэгдэл болон хүүг төлүүлэх, барьцаа хөрөнгийг борлуулахыг заасан.

• Зээлдэгч нар зээлийн гэрээний дагуу үндсэн зээл болон хүүгийн төлбөрийг хуваарийн дагуу бүрэн төлөөгүй, мөн зээл буцаан дуудах мэдэгдлийг хүлээн авсан ч төлбөр хийгээгүй байсан тул зээлдэгч нар зээлийн үлдэгдэл болон хүүг төлөх үүрэгтэй гэж үзсэн.
• Зээлийн барьцаанд тавьсан үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөгчид барьцаа тавих, худалдах эрхийг итгэмжлэлээр олгосон, улсын бүртгэлд бүртгэгдсэн барьцааны гэрээний шаардлага хангасан байсан тул барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангуулах эрх үүссэн гэж үзсэн.
• Хариуцагч шүүх хуралдааны товыг мэдсэн ч оролцох боломжгүй байгаагаа урьдчилан мэдэгдэж, нэхэмжлэгч түүний эзгүйд шийдвэрлүүлэх хүсэлт гаргасан тул шүүх хуралдааныг хариуцагчийн эзгүйд явуулж, шийдвэр гаргах нь хуульд нийцнэ гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгч зээлийн үүргээ гүйцэтгээгүй тохиолдолд зээлдэгч нь зээлийн бүх үлдэгдлийг нэгэн зэрэг төлөх үүрэгтэй бөгөөд барьцаалагч нь барьцааны зүйлээс шаардлагаа хангуулах эрхтэй. (Иргэний хууль 451.1, 453.1)
• Барьцаагаар хангагдсан үүргийг гүйцэтгээгүй бол барьцаалагч нь бусад үүрэг гүйцэтгүүлэгчдээс тэргүүн ээлжинд барьцааны зүйлийн үнээс шаардлагаа хангуулах эрхтэй. (Иргэний хууль 153.1)
• Хууль эсвэл гэрээнд өөрөөр заагаагүй бол барьцааны зүйлийг дуудлага худалдаагаар худалдана. (Иргэний хууль 159.1)