Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Түрээсийн гэрээний барьцааны мөнгөн хөрөнгө болон нэмэлтээр шилжүүлсэн төлбөрийг буцаан шаардах, үндэслэлгүй хөрөнгөжлөлттэй холбоотой маргаан. Түрээслэгч компани нь агуулахын талбай түрээслэх гэрээ байгуулж, барьцаа болон түрээсийн төлбөрийг шилжүүлсэн. Гэрээ дуусгавар болсны дараа түрээслэгч нь барьцааны мөнгө болон бараагаа чөлөөлүүлэх зорилгоор нэмэлтээр шилжүүлсэн мөнгийг буцаан шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээ дуусгавар болсон тул барьцааны мөнгө болон хариуцагчийн шахалтаар шилжүүлсэн нэмэлт мөнгийг нийт 20 сая гаруй төгрөгийг буцаан гаргуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Түрээслэгч нь гэрээнд зааснаас илүү талбайг ашигласан тул тухайн төлбөрийг барьцааны мөнгөнөөс суутгах эрхтэй, мөн нэмэлт шилжүүлэг нь ашигласан талбайн төлбөр гэж үзэж байна.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг өөрчилж, барьцааны мөнгөн хөрөнгийг буцаан олгохыг заав. Түрээслэгч нь гэрээгээр тохирсон талбайгаас илүү хэмжээг ашигласнаа зөвшөөрсөн зурвас байгаа тул илүү ашигласан талбайн төлбөрийг төлөх үүрэгтэй гэж үзэв. Гэвч нэмэлтээр шилжүүлсэн 10 сая төгрөгийг барьцааны зүйл гэж үзэх хууль зүйн үндэслэлгүй, учир нь барьцааны эрх нь үндсэн үүргийн шаардах эрхтэй салшгүй холбоотой үүсдэг бөгөөд үндсэн үүргийн харилцаанаас өмнө барьцааны эрх үүсэхгүй тул уг шилжүүлгийг агуулах ашигласны төлбөрт шилжүүлсэн гэж дүгнэв. Ийнхүү нэмэлт шилжүүлэг нь төлбөрийн үүрэг гүйцэтгэсэн гэж үзсэн тул тухайн хэсгийг буцаан шаардах эрхгүй боловч үндсэн барьцааны мөнгийг буцаан олгох ёстой гэж шийдэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Төлбөр гүйцэтгэснээр өрийг хүлээн зөвшөөрсөн бол хуульд заасан тодорхой хэлбэрээр гэрээ хийхийг шаардахгүй (Иргэний хууль 199.3).
• Барьцааны эрх нь үндсэн үүргийн шаардах эрхтэй салшгүй холбоотой үүсдэг бөгөөд үндсэн үүргийн харилцаанаас өмнө барьцааны эрх үүсэхгүй тул гүйлгээний утгад "барьцаа" гэж заасан ч үндсэн үүрэггүйгээр барьцааны зүйл гэж үзэх үндэслэлгүй.
• Түрээслэгч нь гэрээнд зааснаас илүү талбай ашигласнаа зөвшөөрсөн баримт байгаа тул тухайн хэсгийг үндэслэлгүй хөрөнгөжилт гэж үзэж, төлбөр гүйцэтгэсэн шилжүүлгийг буцаан шаардах эрхгүй (Иргэний хууль 318.1).