Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн барьцаа хөрөнгийг фидуцийн гэрээгээр захиран зарцуулсан нь хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болох эсэх маргаан. Зээлдэгч нь зээлийн гэрээний дагуу барьцаа хөрөнгө болох тээврийн хэрэгслийг барьцаалсан боловч зээлдэгч зээлийн үүргийг хүлээхгүй болсон тул хариуцагч байгууллага уг хөрөнгийг өөрийн нэр дээр бүртгүүлж, гуравдагч этгээдэд худалдан борлуулсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Барьцаа хөрөнгийг зах зээлийн үнээр тооцон, зээлийн үлдэгдэл болон хүүг хасаж, үлдэгдэл мөнгийг гаргуулж өгөх ёстой гэж шаардсан.
• Хариуцагч: Фидуцийн гэрээ нь талуудын чөлөөт байдлаар байгуулсан тул хүчин төгөлдөр, мөн барьцаа хөрөнгийг борлуулж үүргийг хангуулсан нь зөв гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хүлээн зөвшөөрч, хариуцагчаас мөнгө гаргуулах шийдвэр гаргасан бөгөөд давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Фидуцийн гэрээ нь Иргэний хууль 286.1-д заасан барьцаалах журмыг зөрчсөн тул хүчин төгсгөлгүй, Иргэний хууль 56.1.1-д заасан хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болсон тул Иргэний хууль 56.5-д зааснаар талууд хэлцлээр шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцаан өгөх үүрэгтэй гэж дүгнэлт гаргав. Барьцаа хөрөнгийг гуравдагч этгээдэд өмчлөх хэлбэрээр шилжүүлсэн тул хөрөнгийн үнэ цэнийг шинжээчийн тогтоосон зах зээлийн үнэлгээг үндэслэн тооцох ёстой.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Барьцаалах хөрөнгийг зээлдэгчид мэдэгдэл өгөхгүйгээр өөрийн нэр дээр бүртгүүлж, өөр хэлбэрээр захиран зарцуулах нь Иргэний хууль 286.1-ийн дагуу зээлдэгчийн эрхийг зөрчсөн тул фидуцийн гэрээ нь хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болдог (Иргэний хууль 56.1.1).
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл хийсэн талууд нь уг хэлцлээр шилжүүлсэн бүх зүйлийг харилцан буцаан өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5).
• Барьцаа хөрөнгийг гуравдагч этгээдэд өмчлөх хэлбэрээр шилжүүлсэн тохиолдолд хөрөнгийг буцаан шилжүүлэх боломжгүй тул түүний зах зээлийн үнэ цэнийг үндэслэн зээлийн үүргийг тооцох ёстой.