Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Түрээсийн гэрээний хүрээнд төлбөрийн үүрэг биелүүлээгүй, алданги болон ашиглалтын зардлыг төлөхөөс татгалзсан маргаан. Түрээслүүлэгч тал өмчлөлийн эрхээ бусдад шилжүүлэхдээ түрээслэгчийг өөр талбайд шилжүүлж, түрээслэгч тал тухайн талбайн нөхцөл хангалтгүй гэж үзэн төлбөр төлөхөөс татгалзсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Түрээслэгч тал тохиролцсон хугацаанд түрээсийн төлбөр, ашиглалтын зардал, алдангийг төлөөгүй тул нэхэмжлэлийг бүрэн хангуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Түрээслүүлэгч тал гэрээний нөхцөлийг зөрчиж, ус, цахилгаангүй талбайд шилжүүлсэн тул төлбөр төлөх үүргээс чөлөөлөгдөнө гэж үзсэн. Мөн давагдашгүй хүчин зүйл (пандемийн нөлөө) үүссэн тул төлбөр төлөх боломжгүй гэж тайлбарласан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн хэсгийг хангаж, үлдсэнийг нь хэрэгсэхгүй болгосон бөгөөд давж заалдах шатны шүүх доод шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Түрээслэгч тал өөр талбайд шилжүүлснийг харилцан тохиролцсон гэж үзэх баримт байхгүй ч, гомдол гаргах нотлох баримт өгөөгүй тул татгалзсан үндэслэл хүчингүй гэж үзсэн. Төлбөрийн хэмжээг талуудын нягтлан бодох бүртгэлийн бичилтээр баталгаажсан тооцоо нийлсэн акттай харьцуулан тогтоосон нь зөв гэж үзсэн. Гэрээнд алдангийн хувь хэмжээг тодорхой заагаагүй тул хуульд заасан хязгаарлалтыг үндэслэн алдангийн нэхэмжлэлийг хассан. Давагдашгүй хүчин зүйлийн нөлөөлөл үүссэн гэх үндэслэл нь төлбөрийн үүрэг биелүүлэх хугацаа дууссаны дараа үүссэн тул хүчин төгөлдөр биш гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Түрээслэгч тал гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээ нотлох баримт өгөөгүй тохиолдолд нэхэмжлэлийг хангах үндэслэл болно (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).
• Гэрээнд алдангийн хувь хэмжээг тодорхой заагаагүй тохиолдолд хуульд заасан хязгаарлалтыг үндэслэн алдангийн нэхэмжлэлийг хасах боломжтой (Иргэний хууль 232.6).
• Төлбөрийн үүрэг биелүүлэх хугацаа дууссаны дараа үүссэн давагдашгүй хүчин зүйл нь төлбөрийн үүргийг чөлөөлөх үндэслэл болохгүй (Иргэний хууль 295.4).