Тогтоол №16731

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн С.Э, Ш.Д нар нь С.М, Н.Н, Ч.Ц нарт холбогдуулан зээл болон алданги гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргажээ. Нэхэмжлэгчид нь хариуцагчдад зээл олгосон, улмаар гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул тодорхой хэмжээний мөнгө шаардсан байна. Хариуцагч С.М, Н.Н нар нь зээл авсан боловч хүүхэд, бэрдээ туслах зорилгоор байраа барьцаалсан гэж тайлбарлажээ. Хариуцагч Ч.Ц нь зээл авахад шууд хэрэгцээ байгаагүй, найзынхаа хүсэлтээр болон гэр бүлийн харилцааны улмаас мөнгө авсан, гэрээнд гарын үсэг зураагүй, тодорхой хэмжээний төлбөр хийсэн хэмээн маргасан.

АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх нь талуудын хооронд байгуулагдсан зээлийн болон барьцааны гэрээнүүдийг хууль зөрчсөн, Аж ахуйн үйл ажиллагааны тусгай зөвшөөрлийн тухай хуулийн шаардлагыг хангаагүй гэж үзэн хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоожээ. Үүний улмаас хариуцагч С.М, Н.Н нараас тус бүр тодорхой мөнгө гаргуулж, Ч.Ц-ээс шаардсан нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгожээ.

ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хуулийг буруу тайлбарлаж, хэрэглэсэн, логик зөрчилтэй гэж үзэн гомдол гаргасан. Гомдолд дурдсанаар, шүүх нь "банкнаас бусад этгээд хадгаламж, зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх бол тусгай зөвшөөрөл шаардагдана" гэсэн заалтыг буруу хэрэглэж, иргэн хоорондын зээлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзсэн. Мөн шүүх нь нотлох баримтыг цуглуулах, үнэлэхдээ хууль зөрчсөн, процесс алдаатай хийсэн гэж заажээ.

ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн хэргийг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулсан боловч маргааны үйл баримтыг зөв тодорхойлж, Иргэний хуулийн зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглээгүй, нотлох баримтыг бодитойгоор харьцуулан үнэлэх журмыг бүрэн хэрэгжүүлээгүйгээс шийдвэр нь хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлагад нийцээгүй гэж дүгнэв. Аж ахуйн үйл ажиллагааны тусгай зөвшөөрлийн тухай хуульд заасныг буруу хэрэглэсэн, зээлдэгч нарын хүү төлж байсан нь гэрээ хүчин төгөлдөр байсныг нотолж байна гэж үзсэн. Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, хариуцагч нараас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, зарим нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй гэж шийдвэрлэв.