Тогтоол №16508

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: “Д-” ХХК нь Б.А-аас удалдах-худалдан авах гэрээний дагуу 427,317,375 төгрөг гаргуулахаар нэхэмжилжээ. Үүнд 284,878,250 төгрөгийн үндсэн төлбөр болон 142,439,125 төгрөгийн алданги багтсан. Нэхэмжлэгч нь Б.А-тай 500,000,000 төгрөгийн арматур худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулж, 384,878,250 төгрөгийн арматурыг хүлээлгэн өгсөн гэж үзэв. Б.А-ын зүгээс төлбөрийг хийгээгүй бөгөөд гэрээний барьцаанд Б.Ад-ын өмчлөлийн үл хөдлөх хөрөнгийг барьцаалсан байсныг нэхэмжлэгч барьцааны хөрөнгөөр хангуулахаар шаардсан. Хариуцагч Б.А нь гэрээг зөвшөөрөхгүй, арматурыг авч гараагүй, Б.Б гэх этгээд энэ асуудалд голлон оролцсон, Б.Ад-тай хамтран өмчлөгчөөр бүртгүүлэн зээл авсан гэх мэтээр тайлбарласан. Гуравдагч этгээд Б.Ад нь хөрөнгөө ямар нэгэн байдлаал зарагдаагүй, зээлд барьцаалагдсан талаар мэдээгүй байснаа анхан шатны шүүхийн мэдэгдлээс мэдсэн хэмээн мэдүүлсэн.

АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн 243.1, 232.6, 175.1-д заасныг үндэслэн Б.А-аас 427,317,375 төгрөгийг гаргуулж, төлбөр төлөгдөөгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгийг албадан худалдаж, үүргийг хангуулах шийдвэр гаргажээ.

ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль ёсны бус, үндэслэлгүй, хэрэглэвэл зохих хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн гэх үндэслэлээр хүчингүй болгож, хэргийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгуулахаар гомдол гаргажээ. Гомдолд: Шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсэгт төлбөр төлөөгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр хангуулах заалт нь нэхэмжлэлийн бие даасан шаардлагыг болзлын шинжтэй болгож, эрх зүйн үр дагаврыг тодорхойгүй болгосон. Мөн Б.А нь нэхэмжлэгчийн эрх ашигт шууд хохирол учруулсан этгээд биш, арматур төмрийг хүлээж аваагүй, хариуцлага хүлээхгүй байх, эвлэрүүлэн зуучлах ажиллагааны тайлбарыг нотлох баримтаар ашигласан нь хууль зөрчсөн зэрэг үндэслэлүүдийг дурджээ.

ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй гэж үзэн, шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаажээ. Шүүхээс: Гэрээний зүйл нь жингээр хэмжигдэх эд хөрөнгө байхад анхан шатны шүүх үүнийг нэг бүрийн шинжтэй эд хөрөнгө гэж буруу дүгнэсэн. Алданги тооцох тохиролцоо нь зээл буцаан төлөх үүрэгтэй холбоотой байхад үүнийг худалдах-худалдан авах гэрээний хариу төлбөр төлөх үүрэгт хамааруулсан нь хууль хэрэглээний хувьд буруу. Хариуцагч Б.А нь арматур төмрийг хүлээж аваагүй гэж маргаж байхад, гэрээний зүйлийг хүлээн авсан гэх Б.Б-г гэрчээр асуулгах, түүний өмнө эрүүгийн хэрэгт өгсөн мэдүүлгийг гаргуулах хүсэлтийг хангахаас татгалзсан нь хууль зөрчсөн. Эвлэрүүлэн зуучлах ажиллагааны үеийн тайлбарыг нотлох баримтаар үнэлсэн нь хууль зөрчсөн зэрэг үндэслэлүүдийг тогтоожээ.